(Is 49:3.5-6; 1 Cr 1:1-3; Ga 1:29-34)
Tuần trước, chúng ta bắt đầu bước vào Mùa Thường Niên với lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa. Qua lễ này, Giáo Hội muốn mời gọi chúng ta sống ơn gọi làm con cái Thiên Chúa mà chúng ta đã lãnh nhận qua bí tích rửa tội trong đời sống thường ngày của mình. Các bài đọc lời Chúa trong Chúa Nhật hôm nay tiếp tục đề tài ơn kêu gọi đó để đưa chúng ta đi sâu vào trong mầu nhiệm Thiên Chúa, Đấng luôn hoạt động và kêu gọi chúng ta qua mỗi giây phút của đời sống thường ngày.
Bài đọc 1 hôm nay trình bày cho chúng ta về bài ca của người tôi trung của Đức Chúa. Người tôi trung này được tuyển chọn với mục đích biểu lộ vinh quang Đức Chúa cho muôn dân (Is 49:3). Người tôi trung được Đức Chúa nhào nặn tuyển chọn từ khi còn trong lòng mẹ: “Người là Đấng nhào nặn ra tôi từ khi tôi còn trong lòng mẹ để tôi trở thành người tôi trung, đem nhà Giacóp về cho Người và quy tụ dân Israel chung quanh Người. Thế nên tôi được Đức Chúa trân trọng, và Thiên Chúa tôi thờ là sức mạnh của tôi” (Is 49:5). Nhiệm vụ của người tôi trung không chỉ giới hạn trong nhà Giacóp và dân Israel, nhưng còn được đặt làm ánh sáng cho muôn dân: “Nếu ngươi chỉ là tôi trung của Ta để tái lập các chi tộc Giacóp, để dẫn đưa các người Israel sống sót trở về, thì vẫn còn quá ít. Vì vậy, này Ta đặt ngươi làm ánh sáng muôn dân, để ngươi đem ơn cứu độ của Ta đến tận cùng cõi đất” (Is 49:6).
Trong bài đọc 2, Thánh Phaolô nói về ơn gọi làm Tông Đồ của mình cho các tin hữu Côrintô và cho họ biết đó cũng là ơn gọi của họ: “Tôi là Phaolô, bởi ý Thiên Chúa được gọi làm Tông Đồ của Đức Kitô Giêsu, và ông Xốtthênê là người anh em của chúng tôi, kính gửi Hội Thánh của Thiên Chúa ở Côrintô, những người đã được hiến thánh trong Đức Kitô Giêsu, được kêu gọi làm dân thánh, cùng với tất cả những ai ở bất cứ nơi nào kêu cầu danh Chúa của chúng ta, Đức Giêsu Kitô, là Chúa của họ và của chúng ta” (1 Cr 1:1-2). Tông Đồ là những người được sai đi để rao giảng Tin Mừng. Tông Đồ là những người luôn cầu xin Thiên Chúa ban cho những người mình được sai đến “ân sủng và bình an” (1 Cr 1:3).
Đề tài về ơn gọi trở thành ánh sáng cho muôn dân, Tông Đồ và môn đệ của Chúa Giêsu đạt đến đỉnh cao trong bài Tin Mừng hôm nay. Trong bài Tin Mừng hôm nay, Thánh Gioan trình thuật lại cho chúng ta lời chứng của Gioan Tẩy Giả về Chúa Giêsu. Đây chính là mục đích của ơn gọi, đó là làm chứng cho Chúa Giêsu.
Đề tài chính của bài Tin Mừng hôm nay tập trung vào Chúa Giêsu là Chiên Thiên Chúa. Trong khi truyền thống của Tin Mừng Nhất Lãm nói về việc Chúa Giêsu được Gioan Tẩy Giả làm phép rửa và Chúa Thánh Thần đáp xuống dưới hình chim bồ câu (x. Mc 1:11; Lc 3:22; Mt 3:17), Tin Mừng Thánh Gioan trình bày cảnh Chúa Giêsu rửa tội mà trong đó Gioan Tẩy Giả đã làm chứng hai lần cho ‘Israel’ về Chúa Giêsu.
Điểm đầu tiên chúng ta suy gẫm là lời chứng đầu tiên của Gioan Tẩy Giả: “Khi ấy, ông Gioan thấy Đức Giêsu tiến về phía mình, liền nói: ‘Đây là Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xoá bỏ tội trần gian. Chính Người là Đấng tôi đã nói tới khi bảo rằng: Có người đến sau tôi, nhưng trổi hơn tôi, vì có trước tôi” (Ga 1:29-30). Bởi vì Tin Mừng Thánh Gioan không nhấn mạnh đến việc đền tội như là mục đích chính của việc Chúa Giêsu bị đóng đinh và được tôn vinh, việc làm chứng của Gioan Tẩy Giả phải phản ánh truyền thống của cộng đoàn đầu tiên. Trong thư thứ nhất của mình, Thánh Gioan từ chối những ai tuyên bố rằng cái chết của Chúa Giêsu không phải là để đền tội (x. 1 Ga 3:5). Chúa Giêsu là ‘con chiên’ có thể là hình ảnh đại diện cho một sự phối hợp giữa hai hình anh của các Kitô hữu tiên khởi, đó là (1) Người Tôi Tớ Đau khổ của Isaia (x. Is 52:13-53:12), Đấng sẽ bị dẫn đi làm thịt như một con chiên (Is 53:7) và gánh lấy tội chúng ta (Is 53:4); và (2) cái chết của Chúa Giêsu như là Con Chiên Vượt Qua (Ga 19:36; 1 Cr 5:7 chỉ cho thấy lối giải thích này về cái chết của Chúa Giêsu ra đời sớm).
Trong lời chứng thứ hai, Gioan Tẩy Giả chỉ đến việc Thần Khí ngự xuống trên Chúa Giêsu: “Tôi đã thấy Thần Khí tựa chim bồ câu từ trời xuống và ngự trên Người. Tôi đã không biết Người. Nhưng chính Đấng sai tôi đi làm phép rửa trong nước đã bảo tôi: ‘Ngươi thấy Thần Khí xuống và ngự trên ai, thì người đó chính là Đấng làm phép rửa trong Thánh Thần.’ Tôi đã thấy, nên xin chứng thực rằng Người là Đấng Thiên Chúa tuyển chọn” (Ga 1:32-34). Phiên bản ngự xuống của Thần Khí này bắt nguồn từ một truyền thống độc lập mà thánh sử đã sử dụng để trong đó ngài để Gioan Tẩy Giả là chứng nhân. Thánh sử cũng nói về Thần Khí ngự xuống [hay ở lại] trên Chúa Giêsu. Thánh sử sử dụng động từ đặc biệt của mình đó là menein, để diễn tả mối tương quan vĩnh cửu giữa Cha và Con và Con và những người tin. Ở đây, Thần Khí được nói đến như là Đấng ở lại với Chúa Giêsu, Đấng được chỉ ra như là Người sẽ ban Thần Khí (3:5, 34; 7:38-39; 20:22).
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
