(Cv 17:15.22 – 18:1; Ga 16:12-15)
Khi đi rảo qua một khu vực nào đó, chắc chắn ai trong chúng ta cũng bị cuốn hút vào một vài cảnh hấp dẫn, hợp sở thích: người thích thiên nhiên thì lưu ý đến cây cối cảnh vật, người thích mua sắm thì lưu ý đến các tiệm bán đồ, người thích đọc sách thì để ý đến các nhà sách, v.v. Bài đọc 1 hôm nay trình bày cho chúng ta một tình huống tương tự, đó là việc Thánh Phaolô rảo qua thành phố Athen và cũng bị cuốn hút vào những điều ngài quan tâm. Ngài quan tâm đến điều gì? Thánh Phaolô quan tâm đến việc rao giảng Lời Chúa hay đúng hơn vị trí của Thiên Chúa trong đời sống của người Athen. Ngài nói lên điều này qua những lời sau: “Thưa quý vị người Athen, tôi thấy rằng, về mọi mặt, quý vị là người sùng đạo hơn ai hết. Thật vậy, khi rảo qua thành phố và nhìn lên những nơi thờ phượng của quý vị, tôi đã thấy có cả một bàn thờ, trên đó khắc chữ: ‘Kính thần vô danh.’ Vậy Đấng quý vị không biết mà vẫn tôn thờ, thì tôi xin rao giảng cho quý vị” (Cv 17:22-23). Vì mối bận tâm của ngài là rao giảng Tin Mừng, nên ngài chỉ lưu ý đến những yếu tố giúp ngài nói về Chúa. Mối bận tâm của chúng ta là gì? Có bao giờ chúng ta bận tâm việc rao giảng Lời Chúa trong đời sống hằng ngày không? Nếu chưa, chúng ta hãy bắt đầu từ hôm nay!
Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý rằng: không phải lúc nào lời rao giảng của chúng ta cũng được đón nhận. Bài đọc 1 cho chúng ta thấy người Athen phản ứng mạnh mẽ khi Thánh Phaolô nói đến việc Chúa Giêsu sống lại, một điều quá xa lạ với họ. Thay vì ngạc nhiên và “tò mò” để hiểu thêm, họ nhạo cười Thánh Phaolô. Tuy nhiên, cũng có một số người tin vào ngài, trong số đó có cả những người có chức sắc (x. Cv 17:34). Trong cuộc sống, có những lúc chúng ta thấy việc rao giảng của mình bị chống đối hay không mang lại những hoa trái như lòng mong ước và chúng ta nản chí, không còn muốn rao giảng nữa. Chúng ta phải kiên nhẫn rao giảng, dù không nhiều người nghe và tin vào lời rao giảng của chúng ta. Dù chỉ có một người nghe và tin vào Chúa qua lời giảng dạy của chúng ta, cũng đã là niềm vui rồi. Đừng đặt nặng đến tầm ảnh hưởng “rộng” của mình, nhưng quan tâm đến sự ảnh hưởng “sâu đậm” trên niềm tin của người khác vào Thiên Chúa. Tìm thấy niềm vui trong những kết quả nhỏ bé của việc rao giảng là chìa khoá của hạnh phúc đích thật.
Trình thuật Tin Mừng hôm nay nói cho chúng ta về vai trò của Đấng Bảo Trợ trong tương quan với các môn đệ sau khi Chúa Giêsu ra đi. Trước khi nói đến vai trò của Đấng Bảo Trợ, Chúa Giêsu nói về “giới hạn” của các môn đệ trong việc hiểu những điều Chúa Giêsu nói với họ: “Thầy còn nhiều điều phải nói với anh em. Nhưng bây giờ, anh em không có sức chịu nổi” (Ga 16:12). Sự giới hạn trong sự đón nhận và hiểu biết sứ điệp Tin Mừng của các môn đệ làm nổi bật vai trò của Đấng Bảo Trợ được sai đến từ Chúa Cha. Giống như trong Ga 14:25-26, Đấng Bảo Trợ đóng vai trò quan trọng trong cộng đoàn những người tin. Ngài sẽ hướng dẫn các môn đệ trong tương lai bởi vì Chúa Giêsu không thể nói cho các môn đệ biết tất cả những gì họ phải biết và vì các môn đệ không thể hiểu mọi lời nói cũng như hành động của Chúa Giêsu trước khi Ngài được tôn vinh (x. Ga 2:22; 12:16; 13:7). Những lời trên của Chúa Giêsu nhắc nhở chúng ta về đời sống khiêm nhường. Đứng trước mầu nhiệm sâu thẳm của Thiên Chúa, trí hiểu của chúng ta không thể nào nắm bắt hết. Vì vậy, chúng ta cần đến sự hướng dẫn của Thần Khí Chúa. Chúng ta không thể đi sâu vào mầu nhiệm của Thiên Chúa qua lời và hành động của Chúa Giêsu nếu chúng ta không tự hạ chính mình để được Chúa Thánh Thần hướng dẫn đến chân lý toàn vẹn.
Vì sự “giới hạn” của các môn đệ nên Chúa Giêsu hứa với các môn đệ sẽ xin Chúa Cha ban cho các họ Đấng Bảo Trợ, và “khi nào Thần Khí sự thật đến, Người sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn. Người sẽ không tự mình nói điều gì, nhưng tất cả những gì Người nghe, Người sẽ nói lại, và loan báo cho anh em biết những điều sẽ xảy đến. Người sẽ tôn vinh Thầy, vì Người sẽ lấy những gì là của Thầy mà loan báo cho anh em” (Ga 16:13-14). “Sự thật” mà Đấng Bảo Trợ hướng dẫn các môn đệ đến có cùng nghĩa với “sự thật” được nói đến trong những chỗ khác của Tin Mừng, đó là niềm tin vào Chúa Giêsu như là sự mạc khải duy nhất về Thiên Chúa và là Đấng nói lời của Thiên Chúa (x. Ga 3:20,33; 8:40,47). Không những thế, Đấng Bảo Trợ còn giúp cộng đoàn những người tin hoàn thành điều Chúa Giêsu nói đến trong Ga 8:31-32, “Nếu anh em giữ lời [ở lại trong lời] Thầy, anh em thật sự là môn đệ Thầy, và anh em sẽ biết sự thật và sự thật sẽ giải thoát anh em.” Chính trong sự thật của Thiên Chúa mà chúng ta được tự do. Sự thật đó được vén mở trong những điều sẽ xảy đến, đó là mầu nhiệm vượt qua của Chúa Giêsu. Theo các học giả Kinh Thánh, “những điều sẽ xảy đến,” không có nghĩa là Đấng Bảo Trợ sẽ đưa ra một loại mạc khải mang tính tiên tri về tương lai, nhưng Đấng Bảo Trợ sẽ hướng dẫn cộng đoàn những người tin trong việc hiểu Chúa Giêsu như là sự hoàn thành của mọi sự đã được hứa trong Kinh Thánh. Tác giả của trình thuật chỉ rõ cho chúng ta rằng Đấng Bảo Trợ “không tự mình nói điều gì,” nên Ngài không phải là nguồn của một mạc khải mới hoặc một cái gì khác ngoài điều đã được Chúa Giêsu mạc khải. Nhiệm vụ của Đấng Bảo Trợ là tôn vinh Chúa Giêsu và lấy những gì thuộc về Chúa Giêsu để loan báo cho các môn đệ: “Mọi sự Chúa Cha có đều là của Thầy. Vì thế, Thầy đã nói: Người lấy những gì là của Thầy mà loan báo cho anh em” (Ga 16:15). Chi tiết này đưa chúng ta về đời sống rao giảng Tin Mừng của mình. Nhiều khi chúng ta rao giảng chính mình, những sự thuộc về mình hoặc nói những điều tự mình chứ không phải rao giảng hoặc nói những điều chúng ta nghe hoặc thấy từ Thiên Chúa. Người môn đệ chân chính là người không tự mình nói điều gì, nhưng dùng lời nói và hành động của mình để tôn vinh Thiên Chúa.
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
