(Cv 22:30; 23:6-11; Ga 17:20-26)
Bài đọc 1 trình bày cho chúng ta việc Phaolô bị điệu ra trước Thượng Hội Đồng để bị xét xử. Hình ảnh này gợi cho chúng ta hình ảnh của Chúa Giêsu trước Thượng Hội Đồng. Tuy nhiên, Phaolô đã đứng trước Thượng Hội Đồng để làm chứng về “niềm hy vọng sẽ sống lại.” Câu chuyện cho chúng ta thấy sự khôn ngoan của Phaolô trong việc biện minh cho chính mình: “Ông Phaolô biết rằng một phần Thượng Hội Đồng thuộc phái Xađốc, còn phần kia thuộc phái Pharisêu [Người Xađốc chủ trương rằng chẳng có sự sống lại, chẳng có thiên sứ hay quỷ thần; còn người Pharisêu thì lại tin là có’ (Cv 23:8)], nên ông nói lớn tiếng giữa hội nghị: ‘Thưa anh em, tôi là người Pharisêu, thuộc dòng dõi Pharisêu; chính vì hy vọng rằng kẻ chết sẽ sống lại mà tôi bị đưa ra xét xử.’ Ông vừa nói thế, thì người Pharisêu và người Xađốc chống đối nhau, khiến hội nghị chia rẽ” (Cv 23:6-7). Bài đọc 1 kết thúc với lời khuyến khích của Chúa Giêsu cho ông Phaolô: “Đêm ấy Chúa đến bên ông Phaolô và nói: “Hãy vững lòng! Con đã long trọng làm chứng cho Thầy ở Giêrusalem thế nào, thì con cũng phải làm chứng như vậy tại Rôma nữa’” (Cv 23:11). Đây cũng là lời tiên báo về sứ mệnh trước mắt của Phaolô trong tương lai. Một lời mời gọi can đảm làm chứng cho Chúa Giêsu ở mọi nơi, mọi lúc.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Thánh Gioan thuật lại cho chúng ta lời cầu nguyện cho sự hiệp nhất của các môn đệ. Chúng ta có thể chia bài Tin Mừng ra làm hai phần. Phần 1 (Ga 17:20-23) đưa chúng ta vào sự năng động của sự hiệp nhất giữa các môn đệ với Thiên Chúa, với Chúa Giêsu và với nhau: “Khi ấy, Đức Giêsu ngước mắt lên trời và cầu nguyện rằng: ‘Lạy Cha, Con không chỉ cầu nguyện cho những người này, nhưng còn cho những ai nhờ lời họ mà tin vào con, để tất cả nên một, như Cha ở trong con và con ở trong Cha để họ cũng ở trong chúng ta. Như vậy, thế gian sẽ tin rằng Cha đã sai con. Phần con, con đã ban cho họ vinh quang mà Cha đã ban cho con, để họ được nên một như chúng ta là một: Con ở trong họ và Cha ở trong con, để họ được hoàn toàn nên một; như vậy, thế gian sẽ nhận biết là chính Cha đã sai con và đã yêu thương họ như đã yêu thương con’” (Ga 17:20-23). Những lời này cho thấy Chúa Giêsu bất ngờ nhìn vượt qua những người môn đệ đang ở bên Ngài đến những ai sẽ tin Ngài vì lời chứng của các môn đệ. Có hai bình diện trong những lời diễn tả sự hiệp nhất trong Tin Mừng Thánh Gioan. Bình diện chiều dọc đặt sự hiệp nhất trong mối tương quan giữa Chúa Giêsu và Thiên Chúa. Bình diện chiều ngang tìm thấy trong giới răn yêu thương nhau, sự diễn tả của mối tương quan giữa Thiên Chúa và Chúa Giêsu giữa các thành viên trong cộng đoàn (x. Ga 13:34-35; 15:12,17). Không có nguồn hiệp nhất nào trong những nguồn hiệp nhất trên được đơn giản xem như là một sự diễn tả của tình liên đới giữa con người hoặc là một sáng tạo của một cơ cấu tổ chức, bởi vì đối với Thánh Gioan, cả hai nguồn có nguồn gốc trong mạc khải của Chúa Cha nơi Chúa Giêsu. Cũng không phải vì tác giả giả định rằng sự hiệp nhất này là một kinh nghiệm riêng tư của một cộng đoàn những người tin, bởi vì nó đặt ra một thách đố cho thế gian trong cùng một cách thức mà sự hiệp nhất của Chúa Giêsu với Chúa Cha đã đưa ra một thách đố về ơn cứu độ và sự phán xét. Mục đích của nó không phải là để thách đố thế gian với một chương trình thay đổi mang tính cộng đoàn nhưng với sứ điệp Tin Mừng về mối tương quan giữa Chúa Giêsu và Chúa Cha.
Phần 2 (Ga 17:24-26) của bài Tin Mừng trình bày cho chúng ta biết Chúa Giêsu là Đấng đưa các môn đệ vào sự hiệp thông với Thiên Chúa: “Lạy Cha, con muốn rằng con ở đâu, thì những người Cha đã ban cho con cũng ở đó với con, để họ chiêm ngưỡng vinh quang của con, vinh quang mà Cha đã ban cho con, vì Cha đã yêu thương con trước khi thế gian được tạo thành. Lạy Cha là Đấng công chính, thế gian đã không biết Cha, nhưng con, con đã biết Cha, và những người này đã biết là chính Cha đã sai con. Con đã cho họ biết danh Cha, và sẽ còn cho họ biết nữa, để tình Cha đã yêu thương con, ở trong họ, và con cũng ở trong họ nữa” (Ga 17:24-26). Những lời này chỉ ra cho chúng ta thấy rằng đỉnh cao của sự hiệp nhất mới là sẽ được chia sẻ vinh quang mà Chúa Giêsu đã có với Chúa Cha từ khởi đầu. Câu 24 chỉ rõ rằng nền tảng của mối tương quan giữa Chúa Giêsu và Chúa Cha là tình yêu hỗ tương. Theo cách thức đó, cộng đoàn có thể tiếp tục hát vang rằng cộng đoàn đã nhìn thấy vinh quang của Ngôi Lời Nhập Thể (Ga 1:14). Chi tiết này đáng để chúng ta suy gẫm [nhất là những ai sống trong đời sống cộng đoàn tu trì] vì nó giúp chúng ta hiểu rằng chỉ khi mỗi thành viên sống trong tình yêu hỗ tương thì đời sống cộng đoàn mới trở thành bài ca chúc tụng Chúa và qua đời sống cộng đoàn các thành viên thấy được vinh quang của Chúa Giêsu. Đồng thời, câu 24 cũng đề nghị rằng chỉ khi các Kitô hữu đến với Thiên Chúa như Chúa Giêsu, thì họ mới có thể cảm nghiệm cách hoàn toàn thực tại của mối tương quan của Chúa Giêsu với Thiên Chúa. Nói cách cụ thể, chúng ta sẽ hiểu mối tương quan của Chúa Giêsu với Thiên Chúa khi chúng ta đến với Thiên Chúa trong tâm tình con thảo. Đây chính là cốt lõi của đời sống cầu nguyện, là cảm nghiệm tình cha của Thiên Chúa như Chúa Giêsu cảm nghiệm.
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
