
Đức Giáo hoàng Lêô XIV cử hành Thánh lễ tại Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô vào ngày 24 tháng 5. (Ảnh: Daniel Ibáñez / EWTN News)
Công đồng Vaticanô II soi sáng ý nghĩa về hy lễ của linh mục và tín hữu nơi câu “Orate Fratres” (“Anh chị em hãy cầu nguyện”) trong Thánh lễ.
Trong mỗi Thánh lễ, có một cuộc đối thoại diễn ra giữa linh mục và người giáo dân ngồi nơi hàng ghế. Cuộc đối thoại này được gọi là “Orate Fratres” (“Anh chị em hãy cầu nguyện”) và diễn ra sau khi chuẩn bị bàn thờ và ngay trước khi bắt đầu Kinh Tiền tụng, dẫn đến Kinh nguyện Thánh Thể. Khi hoàn tất việc chuẩn bị bàn thờ, linh mục quay mặt về phía giáo dân và nói với họ:
“Anh chị em hãy cầu nguyện để hy lễ của tôi cũng là của anh chị em được Thiên Chúa là Cha toàn năng chấp nhận.”
Những người tín hữu đáp lại như sau:
“Xin Chúa nhận hy lễ bởi tay cha, để ca tụng tôn vinh danh Chúa, và mưu ích cho chúng ta cùng toàn thể Hội Thánh Người.”
Những lời này nói về hy lễ. Linh mục yêu cầu các tín hữu dâng lên hy lễ của chính mình cùng với ngài, và cầu nguyện xin Chúa chấp nhận hy lễ đó. Các tín hữu đáp lại bằng cách, như thể, đặt hy lễ của mình vào tay linh mục, vì vinh quang của Chúa và lợi ích của toàn thể Giáo hội.
Hy lễ của tôi cũng là của anh chị em
Khi linh mục mời gọi tín hữu cầu nguyện xin Chúa chấp nhận “hy lễ của tôi cũng là của anh chị em,” rõ ràng hy lễ của linh mục chính là Thánh Thể. Linh mục đang đứng trước bàn thờ, vừa nhận lễ vật là bánh và rượu từ chính các tín hữu trong phần dâng lễ, và đã đặt bánh thánh và chén thánh lên bàn thờ. Ngay sau đó, linh mục sẽ lặp lại lời truyền phép, và Chúa Giêsu Thánh Thể sẽ hiện diện trên bàn thờ. Như Hiến chế Tín lý về Giáo hội Lumen Gentium (Ánh sáng muôn dân) số 10 khẳng định:
“Linh mục thừa tác, nhờ năng lực thánh thiêng nhận được, xây dựng, dạy dỗ và cai quản đoàn dân tư tế, thực hiện hy tế Thánh Thể trong cương vị của Đức Kitô và dâng hiến lễ lên cho Thiên Chúa nhân danh toàn dân.”
Tuy nhiên, khi đối thoại với các tín hữu, vị linh mục không chỉ nói về hy lễ của riêng mình. “Hy lễ của tôi cũng là của anh chị em,” ngài nói với tín hữu. Vậy hy lễ mà các tín hữu dâng lên là gì?
Đoạn văn tương tự từ Lumen Gentium đưa ra hướng dẫn. Sau khi lưu ý rằng linh mục dâng lên Thánh Thể theo một cách thức độc đáo, vì ngài thực hiện trong cương vị của Chúa Kitô (in persona Christi), văn kiện này ghi nhận, “phần các tín hữu, nhờ chức tư tế vương giả, tham dự vào việc dâng lên Thánh Thể.” Nghĩa là, các tín hữu cũng là những người tham gia vào việc dâng Thánh lễ. Họ không chỉ là những người đứng xem từ xa. Các tín hữu cũng dâng lên một hy lễ. Thật đáng để dừng lại và tự hỏi về hy lễ mà các tín hữu dâng trong Thánh lễ.
Lumen Gentium 34
Một đoạn trích từ Lumen Gentium có thể giúp chúng ta về vấn đề này. Khi văn kiện chuyển sang việc lưu ý đến bản chất của những hy lễ do người giáo dân dâng lên, số 34 viết như sau:
“Thật vậy, những ai đã được kết hiệp mật thiết vào sự sống và sứ mệnh của Người, Người cũng cho họ chia sẻ chức vụ tư tế khi thực hành việc thờ phượng thiêng liêng để làm vinh danh Chúa Cha và cứu độ nhân loại. Vì vậy, khi đã được thánh hiến cho Đức Kitô và được Chúa Thánh Thần xức dầu, người giáo dân được kêu gọi và chuẩn bị cách kỳ diệu để trổ sinh ngày càng phong phú hơn những hoa trái của Chúa Thánh Thần. Thật vậy, nếu mọi công việc, kinh nguyện và hoạt động tông đồ, cũng như cách cư xử trong hôn nhân và gia đình, cả đến công ăn việc làm thường ngày, việc nghỉ ngơi thể xác và tinh thần được chu toàn trong Chúa Thánh Thần, và nhất là nếu những thử thách trong cuộc sống cũng được kiên trì đón nhận, thì tất cả sẽ trở nên hy lễ thiêng liêng đẹp lòng Thiên Chúa nhờ Đức Giêsu Kitô (x. 1Pr 2,5), được sốt sắng dâng lên Chúa Cha cùng với Mình Thánh Chúa khi cử hành mầu nhiệm Thánh Thể. Như thế, người giáo dân thánh hiến thế giới cho Thiên Chúa khi phụng thờ Ngài khắp nơi bằng một đời sống thánh thiện.”
Phẩm giá cao quý và ơn gọi thiêng liêng của người giáo dân được thể hiện trọn vẹn trong câu cuối cùng: ơn gọi của giáo dân là thánh hiến thế giới cho Thiên Chúa. Họ có thể làm điều này theo cách khác với các thừa tác viên được thụ phong của Giáo hội. Trong khi đời sống của các linh mục và giám mục bị giới hạn bởi giáo xứ hoặc giáo phận địa phương, thì giáo dân lại bước ra một thế giới của thương mại, giáo dục, hôn nhân và đời sống gia đình. Lumen Gentium khẳng định rõ ràng rằng mọi nỗ lực của giáo dân, dù là công việc hay thư giãn và giải trí, dù là khó khăn hay niềm vui và hạnh phúc của cuộc sống, tất cả đều được dâng lên một cách thích hợp nhất trong việc cử hành Thánh Thể.
Khi linh mục yêu cầu người giáo dân cầu nguyện rằng “hy lễ của tôi cũng là của anh chị em,” cụm từ “cũng là của anh chị em” đề cập đến tất cả những hy lễ của các tín hữu được liệt kê trong Lumen Gentium 34. Nói cách khác, nó đề cập đến toàn bộ cuộc sống. Giáo dân tham dự Thánh lễ mang theo toàn bộ cuộc sống của mình, tất cả những gì đã xảy ra kể từ Thánh lễ trước, cả điều tốt lẫn điều xấu, cả niềm vui lẫn nỗi buồn, để được hiệp nhất và dâng lên cùng nhau trong Bí tích Thánh Thể. Như linh mục sẽ nói với giáo dân ngay sau đó, “Hãy nâng tâm hồn lên.” Các tín hữu đến với Thánh lễ để dâng hiến toàn bộ tâm hồn mình, và bằng cách này, họ mang theo toàn bộ cuộc sống và công việc của mình vào hy tế Thánh Thể.
Hy lễ bởi tay cha
Tuy nhiên, lời đáp lại của các tín hữu đối với linh mục đáng được trích dẫn lại. Trong khi linh mục nói về hai hy lễ, của chính ngài và của các tín hữu, thì sự hồi đáp của người giáo dân lại nói về một hy lễ duy nhất:
“Xin Chúa nhận hy lễ bởi tay cha, để ca tụng tôn vinh danh Chúa, và mưu ích cho chúng ta cùng toàn thể Hội Thánh Người.”
Cũng như Chúa Kitô là Thượng Tế Đời Đời, Người cũng dâng lên một hy lễ duy nhất được chấp nhận, đó là Mình và Máu Người. Hy lễ này được vị linh mục dâng lên trong cương vị của Chúa Kitô (in persona Christi), và bằng cách đó, Thánh lễ làm cho chính hy lễ của Chúa Kitô trở nên hiện tại đối với chúng ta.
Tuy nhiên, những người tín hữu cũng tham gia dâng lên hy lễ này bằng cách dâng hiến trọn vẹn cuộc sống của họ, cùng với phần thế giới mà Thiên Chúa đã giao phó cho họ. Bằng cách kết hợp hy lễ đó với hy lễ duy nhất của Chúa Kitô được dâng lên bởi linh mục, họ thánh hóa cả thế giới cho Thiên Chúa.
Tác giả: Lm. Michael Johns – Nguồn: National Catholic Register(28/6/2026)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
