PHỤNG VỤ CHƯ THÁNH

Ngày 03 tháng 7

THÁNH TÔMA, TÔNG ĐỒ

“Bấy giờ, ông Tôma, còn gọi là Điđymô, một trong Nhóm Mười Hai, không ở với các ông khi Đức Giêsu đến. Các môn đệ khác nói với ông: “Chúng tôi đã được thấy Chúa!” Nhưng ông Tôma đáp: “Nếu tôi không thấy dấu đinh ở tay Người, nếu tôi không xỏ ngón tay vào lỗ đinh và không đặt bàn tay vào cạnh sườn Người, tôi chẳng có tin.” Tám ngày sau, các môn đệ Đức Giêsu lại có mặt trong nhà, có cả ông Tôma ở đó với các ông. Các cửa đều đóng kín. Đức Giêsu đến, đứng giữa các ông và nói: “Bình an cho anh em.” Rồi Người bảo ông Tôma: “Đặt ngón tay vào đây, và hãy nhìn xem tay Thầy. Đưa tay ra mà đặt vào cạnh sườn Thầy. Đừng cứng lòng nữa, nhưng hãy tin.” Ông Tôma thưa Người: “Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!” Đức Giêsu bảo ông: “Vì đã thấy Thầy nên anh tin. Phúc thay những người không thấy mà tin!” (Ga 20,24-29).

Tên Tôma trong tiếng Aram có nghĩa là “người song sinh”, ngoài ra biệt danh Điđymô, thường được dùng để gọi vị Tông đồ này cũng mang cùng một ý nghĩa trong tiếng Hy Lạp. Tuy nhiên, chúng ta không biết liệu Thánh Tôma, có thể vốn là một người đánh cá và là một trong những môn đệ đầu tiên đã từ bỏ mọi sự để theo Đức Giêsu, có thực sự có một người anh em song sinh hay không. Thánh Tôma được Giáo hội Công giáo, Chính thống giáo và Giáo hội Coptic tôn kính như một vị thánh, di hài của ngài đang được lưu giữ tại ngôi thánh đường dâng kính ngài ở Ortona.

Câu chuyện về Thánh Tôma trong Tin mừng

Thông thường, khi nhắc đến Thánh Tôma, người ta thường nhớ ngay đến sự kiện xảy ra sau biến cố Phục sinh. Vì không có mặt khi Chúa Giêsu hiện ra với các Tông đồ, ngài đã không tin lời các môn đệ kể lại. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Thánh Tôma là một người có đức tin hời hợt, càng không phải là một người tội lỗi. Ngài đơn giản là một con người có một đức tin sâu xa, nhưng cũng vì thế, đức tin ấy phải trải qua những thử thách cam go của cuộc sống và ngài không che giấu điều đó, nhưng thành thật bày tỏ những nghi vấn và mạnh dạn đặt câu hỏi với Chúa Giêsu về những điều còn thao thức. Chẳng hạn, khi Chúa Giêsu quyết định trở lại Bêtania, nơi người bạn là Ladarô vừa qua đời, các môn đệ đều lo sợ vì biết rằng miền Giuđê đang đầy nguy hiểm. Chính Thánh Tôma lại là người quả quyết: “Cả chúng ta nữa, hãy đi để cùng chết với Thầy!” (Ga 11,16)

Cũng trong Bữa Tiệc Ly, khi Đức Kitô nói Người đi để dọn chỗ cho các môn đệ trong nhà Cha, Thánh Tôma vẫn còn bối rối và hỏi Người sẽ đi đâu, làm sao biết được đường. Chính từ câu hỏi chân thành ấy, Chúa Giêsu đã mặc khải một trong những lời trọng tâm của Tin mừng: “Thầy là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống.” (Ga 14,6)

Sự cứng lòng tin của vị Tông đồ: hình ảnh của mỗi chúng ta

Câu chuyện nổi tiếng về sự cứng lòng tin của Thánh Tôma xảy ra trong bối cảnh cả cộng đoàn các Tông đồ bàng hoàng bởi cái chết của Chúa Giêsu và cách Người bị kết án. Thế nhưng Chúa Giêsu đã sống lại và hiện ra với các môn đệ để trấn an cho họ. Lúc ấy, Thánh Tôma lại vắng mặt. Ngài không tin lời các đồng bạn kể lại. Có thể vì tính ương bướng, cũng có thể ngài không vui khi mình đã không được chứng kiến sự việc mọi người kể lại, ngài nhất quyết đòi tận tay chạm vào dấu đinh và cạnh sườn Chúa. Suy cho cùng, đó là phản ứng rất con người. Chúa Giêsu đã đáp lại lời khát khao ấy khi trở lại vào tám ngày sau đó. Ngay khi gặp Chúa, Thánh Tôma liền ngay lập tức tuyên xưng: “Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!” – một lời tuyên xưng chưa từng có ai thốt lên như thế. Cuối cùng, Chúa Giêsu hứa ban mối phúc cho toàn thể nhân loại qua mọi thời đại: “Phúc thay những người không thấy mà tin.” (Ga 20,29)

Sứ mạng đến tận cùng trái đất

Có thể Thánh Tôma không phải là người được học hành nhiều, nhưng điều ấy được bù đắp bằng tình yêu mạnh mẽ ngài dành cho Chúa Giêsu. Theo truyền thống, ngài được sai đến loan báo Tin mừng tại Syria, rồi đến thành phố Edessa (Hy Lạp). Từ đó, ngài lên đường đến Babylon thuộc vùng Lưỡng Hà và thiết lập cộng đoàn Kitô hữu đầu tiên tại đây. Ngài ở lại khoảng bảy năm trước khi lên đường sang Ấn Độ, và ở Muziris, nơi đã có một cộng đoàn Do Thái khá đông, chỉ trong một thời gian ngắn họ đã đón nhận đức tin Kitô giáo. Ngài tiếp tục ra đi khắp miền đất này chỉ vì lòng yêu mến Tin mừng, thậm chí có truyền thống còn cho là ngài đã đến cả Trung Hoa. Sau khi trở lại Ấn Độ, Thánh Tôma chịu tử đạo tại đây, ngài bị đâm bằng giáo và qua đời vào ngày 03 tháng 7 năm 72 tại vùng Chennai ngày nay.

Chuyển ngữ: Maria Hải Châu, SSS

Chuyển ngữ từ: vaticannews.va