(Is 7:1-9; Mt 11:20-24)
Bài đọc 1 thuật lại cho chúng ta nghe cuộc tấn công Giuđa của Syria [Aram] và Israel [Épraim]. Cuộc tấn công này được gọi là cuộc chiến Syro-Ephraimite. Cuộc chiến này xảy ra với mục đích ép Giuđa trở thành đồng minh của những nước chống lại Assyria. Đứng trước sự tấn công, lòng vua Akhát “cũng như lòng dân đều rung động như cây rừng rung rinh trước gió” (Is 7:2). Trước sự rung động của vua và toàn dân, Đức Chúa đã sai Isaia đến trấn an rằng: “Ngài hãy coi chừng, cứ bình tĩnh, đừng sợ, chớ sờn lòng trước hai cái đầu que củi chỉ còn khói đó, trước cơn giận sôi sục của Rơxin, vua Aram, và của người con Rơmangiahu” (Is 7:3-4). Bên cạnh đó, Đức Chúa cũng khuyến cáo vua Akhát: “Nếu các ngươi không vững tin, thì các ngươi sẽ không đứng vững” (Is 7:9). Câu chuyện này phản ánh câu chuyện thường ngày của mỗi người. Trong ngày sống, chúng ta cũng đối diện với biết bao nhiêu cuộc tấn công của những lo lắng. Nhiều lúc chúng ta thấy nản lòng. Nhưng Thiên Chúa luôn trấn an chúng ta với sự hiện diện đầy yêu thương của Ngài. Ngài luôn đồng hành với chúng ta trong từng biến cố của cuộc sống. Nhưng có lúc chúng ta đã để cho những sự lo lắng làm chủ và không còn đặt trọn niềm tin vào Chúa. Chúng ta cần phải lưu ý đến lời khuyến cáo của Đức Chúa cho vua Akhát: Nếu không vững tin vào Chúa, chúnng ta sẽ không đứng vững nếu chỉ dựa vào sức mình.
Bài Tin Mừng thuật lại cho chúng ta nghe những lời quở trách trên “các thành đã chứng kiến phần lớn các phép lạ Người làm mà không sám hối” (Mt 11:20). Chúng ta cũng tìm thấy trích đoạn này trong Tin Mừng Thánh Luca (10:13-15). Trình thuật này gồm hai phần: Lý do Chúa Giêsu quở trách các thành và nội dung của lời quở trách. Trong những lời mở đầu trình thuật, chúng ta tìm thấy lý do tại sao các thành này bị quở trách, đó là vì đã chứng kiến các phép lạ Chúa Giêsu làm mà không sám hối. Điều này cũng thường xảy ra trong cuộc sống chúng ta. Nhiều lần, chúng ta cũng chứng kiến những phép lạ Chúa Giêsu làm cho chúng ta hoặc người khác, nhưng chúng ta không sám hối, không thay đổi cuộc sống của mình. Sám hối là hoàn toàn thay đổi cõi lòng, thay đổi lối suy nghĩ, cách thức yêu thương. Một cách ngắn gọn, sám hối là hoàn toàn thay đổi lối sống cũ [theo khuynh hướng tự nhiên và theo ý của mình], để sống đời sống mới theo huấn lệnh của Thiên Chúa.
Trong phần quở trách, chúng ta thấy có hai lần Chúa Giêsu quở trách các thành [câu 21-22 và 23-24) và cả hai lần có cùng một cấu trúc: kết tội, giải thích và so sánh. Chúa Giêsu gọi các thành như những con người khi quở trách. Hai thành đầu tiên bị quở trách là Khoradin và Bếtxaiđa: “Khốn cho ngươi, hỡi Khoradin! Khốn cho ngươi, hỡi Bếtxaiđa! Vì nếu các phép lạ đã làm nơi các ngươi mà được làm tại Tia và Xiđôn, thì họ đã mặc áo vải thô, rắc tro lên đầu tỏ lòng sám hối từ lâu rồi. Vì thế, Ta nói cho các ngươi hay: đến ngày phán xét, thành Tia và thành Xiđôn còn được xử khoan hồng hơn các ngươi” (Mt 10:21-22). Khoradin và Bếtxaiđa là hai thành gần biển Galilê và hôm nay đã hoang tàn. Còn thành Tia và Xiđôn là hai thành thuộc dân ngoại bị kết tội bởi các ngôn sứ (Is 23:1-18; Ed 26-28). Hai thành Khoradin và Bếtxaiđa dường như chứng kiến các phép lạ trong sứ vụ ở Galilê của Chúa Giêsu. Nhưng dù nhìn thấy các phép lạ Ngài làm, họ không thay đổi lối sống của mình để tin vào Ngài. Sự so sánh của hai thành này với hai thành thuộc dân ngoại xảy ra trong ngày phán xét. Hai thành Tia và Xiđôn, nổi tiếng về đời sống tội lỗi, sẽ được xét xử khoan hồng hơn Khoradin và Bếtxaiđa vì họ không được diễm phúc nhìn thấy Đấng Chúa Cha sai đến. Chúng ta là những người có phúc vì chúng ta nghe và thấy những điều mà các ngôn sứ ao ước được nghe và được thấy. Liệu chúng ta có sám hối để hoàn toàn thuộc trọn về Thiên Chúa không hay chúng ta tiếp tục sống trong sự chai đá của con tim, không để lời và việc làm của Chúa Giêsu sinh hoa kết trái trong đời sống mình?
Thành thứ ba bị quở trách là Caphácnaum: “Còn ngươi nữa, hỡi Caphácnaum, ngươi tưởng sẽ được nâng lên đến tận trời ư? Ngươi sẽ phải nhào xuống tận âm phủ! Vì nếu các phép lạ đã làm nơi ngươi mà được làm tại Xơđôm, thì thành ấy đã tồn tại cho đến ngày nay. Vì thế, Ta nói cho các ngươi hay: đến ngày phán xét, đất Xơđôm còn được xử khoan hồng hơn các ngươi” (Mt 10:23-24). Như chúng ta đã nói, lời quở trách này có cùng cấu trúc với lời quở trách trên, nhưng cảm xúc được nâng cao. Caphácnaum là thành của Chúa Giêsu (x. Mt 4:13). Ngài nói trực tiếp với thành, ám chỉ đến Is 14:13-15 và Ed 26:20. Định mệnh của Xơđôm được nói đến trong St 19:24-28. Mục đích của các phép lạ là kêu gọi sự sám hối của toàn đất nước. Nhưng họ đã không nghe theo, và đây chính là nền tảng cho những thảm hoạ sẽ xảy ra. Chúng ta cũng từng chứng kiến nhiều phép lạ xảy ra trong ngày sống: tình yêu của cha mẹ, sự phục vụ đồng loại, sự tha thứ, cảm thông…. Những điều này được thực hiện để làm cho cuộc sống của chúng ta trở nên tốt lành thánh thiện hơn. Chúng ta cần ý thức về điều này để được đứng vững trong ngày phán xét.
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
