(Is 10:5-7.13-16; Mt 11:25-27)
Qua lời sấm của Isaia, Đức Chúa đã khiển trách Átsua về việc không hoàn thành sứ mệnh được giao phó: “Khốn thay Átsua, ngọn roi Ta dùng trong cơn thịnh nộ, trận lôi đình của Ta là cây gậy trong tay nó. Ta sai nó đến với một dân tộc vô luân, Ta truyền cho nó đến với một dân chọc giận Ta, để tha hồ cướp bóc, tha hồ tước đoạt, để giày đạp dân ấy như bùn đất ngoài đường. Nhưng nó lại chẳng hiểu như thế, và lòng chẳng nghĩ như vậy. Vì nó chỉ để tâm diệt trừ và loại bỏ thật nhiều dân tộc” (Is 10:5-7). Những lời này chỉ ra việc Átsua không làm theo ý muốn của Đức Chúa mà làm theo ý muốn của mình. Khi một người làm theo ý muốn của mình thì sẽ quy chiếu mọi sự về mình chứ không còn quy chiếu mọi sự về Đức Chúa. Người đó thường nghĩ rằng, mình đạt được mọi sự với sức của mình chứ không phải với sự trợ giúp của Đức Chúa: “Vì nó đã nói: ‘Nhờ sức mạnh tay ta, ta đã hành động, và nhờ sự khôn ngoan của ta nữa, vì ta thông minh. Ta đã xoá bỏ ranh giới các dân tộc và chiếm đoạt những kho tàng của chúng. Như một đấng anh hùng, ta đã khuất phục dân cư. Tay ta đã chộp lấy của cải chư dân như chộp một tổ chim; như người ta lượm trứng rơi, ta đây đã lượm cả mặt đất mà chẳng ai vẫy cánh, há mỏ, kêu chim chíp’” (Is 10:13-14). Chúng ta thấy chi tiết này phản ánh trong cuộc sống của mình. Cũng nhiều lần, chúng ta được sai đi để thi hành sứ vụ được giao, thay vì làm theo thánh ý Thiên Chúa, chúng ta lại làm theo cách thức mình muốn, để rồi chúng ta chiếm lấy hết những vinh quang cho mình. Chúng ta làm mọi sự dựa trên sức mình để được người khác tôn vinh hơn là làm để người khác tôn vinh Thiên Chúa. Hãy làm việc dựa trên sự trợ giúp và theo ý muốn của Thiên Chúa, hơn là dựa vào sức chính mình và làm theo ý riêng mình.
Sau khi khiển trách các thành thấy phép lạ Ngài làm nhưng không sám hối, Chúa Giêsu cất lên lời chúc tụng Chúa Cha vì đã mạc khải cho những người bé nhỏ mầu nhiệm cao siêu về tình yêu Ngài mà các thành lớn đã không nhận ra. Đoạn Tin Mừng hôm nay cũng được tìm thấy trong Tin Mừng Thánh Luca (10:21-22). Trong đoạn trích ngắn ngủi này, Chúa Giêsu xuất hiện như Đấng mạc khải về khôn ngoan Thiên Chúa. Cấu trúc của đoạn trích hôm nay như sau: (1) lời tạ ơn của Chúa Giêsu về mạc khải và (2) nội dung của mạc khải.
Chúa Giêsu bắt đầu với công thức chúc tụng đặc trưng của người Do Thái: “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất” (Mt 11:25). Nhưng với Chúa Giêsu, Ngài sử dụng từ “Abba” [lặp lại 5 lần trong 3 câu] để nói lên mối tương quan mật thiết giữa Ngài với Thiên Chúa của người Do Thái. Còn chữ “bé mọn” theo nghĩa đen của từ là nói đến những người đơn sơ, không có chữ nghĩa. Khi nói đến mạc khải là chúng ta nói đến sự “vén mở” hoặc sự thông truyền của Thiên Chúa về chính mình cũng như kế hoạch cứu độ. Trong bối cảnh của đoạn Tin Mừng hôm nay, câu 26 nói đến điều đẹp ý Chúa là mạc khải cho những con người đơn sơ, không chữ nghĩa. Điều này nói về việc ơn cứu độ là thuộc quyền của Thiên Chúa. Ngài quyết định chọn lựa một số để đón nhận ơn cứu độ, đồng thời trở thành khí cụ rao giảng Nước Trời. Ngài chọn ai là ý của Ngài. Tiêu chuẩn Ngài sử dụng để chọn lựa hoàn toàn khác với tiêu chuẩn con người đưa ra. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng: ơn gọi là một huyền nhiệm chỉ chìm sâu trong biển tình yêu và lòng thương xót của Chúa, chúng ta mới hiểu được ý nghĩa đích thực của nó.
Bài Tin Mừng kết với câu 27, nói về nội dung của mạc khải và Chúa Giêsu chính là “truyền thống cá vị” của Thiên Chúa: “Cha tôi đã giao phó mọi sự cho tôi. Và không ai biết rõ người Con, trừ Chúa Cha; cũng như không ai biết rõ Chúa Cha, trừ người Con và kẻ mà người Con muốn mặc khải cho.” Trong câu này, chúng ta thấy Chúa Giêsu khẳng định rằng Ngài là con đường độc nhất vô nhị để đến với sự hiểu biết và tình yêu của Chúa Cha. Đồng thời câu nói cũng ám chỉ sự hiểu biết và yêu thương mang tính hô tương giữa Ngài với Chúa Cha. Chúa Giêsu là mạc khải duy nhất về Chúa Cha. Theo một số thần học gia về Kitô học, câu nói này là câu nói quan trọng nhất về căn tính và sứ mệnh của Chúa Giêsu. Như thế, nó có một vị trí quan trọng trong Kitô học. Nói cách cụ thể, nếu không có Chúa Giêsu, chúng ta sẽ không thể nào biết được Thiên Chúa. Chỉ trong Đức Kitô, chúng ta tìm thấy con đường đến với Chúa Cha. Chi tiết này cho thấy, mầu nhiệm ơn gọi chỉ được giải thích cách rõ ràng trong mầu nhiệm Chúa Giêsu. Người không để Chúa Giêsu chiếm lấy, sẽ sống ơn gọi mình cách hời hợt và nông cạn! Vì họ không biết được mạc khải mà Chúa Giêsu mang đến để soi chiếu cho huyền nhiệm ơn gọi của họ.
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
