(Mk 7:14-15.18-20; Mt 12:46-50)
Ngôn sứ Mikha dâng lời cầu xin Đức Chúa không bỏ rơi, nhưng đến chăn dắt Israel như Ngài đã từng thực hiện: “Lạy Đức Chúa, xin Ngài dùng gậy chăn dắt dân là đàn chiên, là cơ nghiệp của Ngài, đang biệt cư trong rừng giữa vườn cây ăn trái. Xin đưa họ tới đồng cỏ miền Basan và Galaát như những ngày thuở xa xưa. Như thời Ngài ra khỏi đất Aicập, xin Ngài cho chúng con thấy những kỳ công” (Mk 7:14-15). Chúng ta thấy, kinh nghiệm được giải thoát khỏi ách nô lệ Aicập luôn là kinh nghiệm quan trọng nhất đối với người Do Thái vì qua đó họ nhận ra tình yêu vô biên Đức Chúa đã dành cho họ. Ngài là Thiên Chúa duy nhất, uy dũng không ai có thể sánh được với Ngài. Dù uy quyền, Đức Chúa luôn đối xử nhân hậu với dân vì Ngài là Đấng trung tín: “Thần minh nào sánh được như Ngài, Đấng chịu đựng lỗi lầm, Đấng bỏ qua tội ác cho phần còn sót lại của cơ nghiệp Ngài? Người không giữ mãi cơn giận, nhưng chuộng lòng nhân nghĩa, Người sẽ lại thương xót chúng ta, tội lỗi chúng ta, Người chà đạp dưới chân. Mọi lỗi lầm chúng ta, Người ném xuống đáy biển. Ngài sẽ bày tỏ lòng thành tín cho Giacóp, và tình thương cho Ápraham, như đã thề với tổ phụ chúng con từ thuở trước” (Mk 7:18-20). Trong những lời này, ngôn sứ Mikha chỉ ra những đặc tính sau của Đức Chúa: chịu đựng lỗi lầm, bỏ qua tội ác, không giữ mãi cơn giận, chuộng lòng nhân nghĩa, giàu lòng thương xót, luôn tha thứ, luôn thành tín với điều đã thề hứa. Là con cái, chúng ta được mời gọi nên giống Thiên Chúa. Trong những đặc tính trên, chúng ta đã có được đặc tính nào chưa? Nếu chưa, hãy bắt đầu. Nếu có, hãy tiếp tục phát triển cho đến mức thập toàn.
Thông thường khi nói đến gia đình, chúng ta nghĩ ngay đến những người ruột thịt máu mủ của mình. Lời Chúa trong trình thuật Tin Mừng hôm nay trình bày cho chúng ta gia đình mới mà Chúa Giêsu đến để thiết lập. Chúng ta cũng tìm thấy trình thuật này trong Tin Mừng Thánh Máccô (3:31-35) và Luca (8:19-21). Chúng ta tự hỏi: Đâu là tiêu chuẩn để xác định một người là thành viên thuộc gia đình của Chúa Giêsu? Có phải là cùng máu thịt? Thánh Matthêu bắt đầu trình thuật với sự kiện “Đức Giêsu còn đang nói với đám đông, thì có mẹ và anh em của Người đứng bên ngoài, tìm cách nói chuyện với Người. Có kẻ thưa Người rằng: ‘Thưa Thầy, có mẹ và anh em Thầy đang đứng ngoài kia, tìm cách nói chuyện với Thầy’” (Mt 13:46-47). Trong những lời này, điều đầu tiên làm chúng ta lưu ý là đám đông [những người không máu mủ] đang ở “bên trong nói chuyện với Chúa Giêsu” còn mẹ và anh em Chúa Giêsu đang “đứng bên ngoài tìm cách nói chuyện với Người.” Đây chính là chi tiết giúp chúng ta hiểu hơn tiêu chuẩn để trở nên thành viên thuộc gia đình Chúa Giêsu. Họ là những người “ở trong và nói chuyện” với Ngài. Nói cách cụ thể hơn, những người muốn trở nên thành viên của gia đình Chúa Giêsu là những người ở lại trong Chúa Giêsu [được Chúa Giêsu ở lại cùng] qua cuộc đối thoại liên lỉ trong đời sống cầu nguyện. Qua bí tích rửa tội, chúng ta được tháp nhập vào trong Hội Thánh, chúng ta không chỉ là thành viên trong gia đình Chúa Giêsu thiết lập, mà con là chi thể trong Nhiệm thể Chúa Giêsu. Vì vậy, chúng ta được mời gọi sống xứng đáng với ơn gọi cao quý của mình.
Câu trả lời của Chúa Giêsu chỉ ra rõ ràng tiêu chuẩn để trở thành người thân của Ngài: “Người bảo kẻ ấy rằng: ‘Ai là mẹ tôi? Ai là anh em tôi?’ Rồi Người giơ tay chỉ các môn đệ và nói: ‘Đây là mẹ tôi, đây là anh em tôi. Vì phàm ai thi hành ý muốn của Cha tôi, Đấng ngự trên trời, người ấy là anh em chị em tôi, là mẹ tôi’” (Mt 13:48-50). Chúng ta thấy Chúa Giêsu không xem thường tương quan máu mủ, nhưng Ngài tái khẳng định điều đó và đưa lên một hình thức cao hơn. Điều này được diễn tả qua hành động “chỉ các môn đệ” [trong đó có mẹ của Ngài] và khẳng định họ là mẹ và là anh em của Ngài. Nhìn từ khía cạnh khác, qua những lời này, Thánh Mátthêu định nghĩa gia đình thật của Chúa Giêsu là các môn đệ và kèm theo cử chỉ “giơ tay chỉ các môn đệ” như là hình thức truyền chức. Như chúng ta đã nói, điều này không có ý từ chối mối tương quan ruột thịt tự nhiên, nhưng là để khẳng định tính tối thượng của các mối tương quan trong gia đình mới mà Chúa Giêsu bắt đầu tụ họp. Người môn đệ đích thật của Chúa Giêsu là ai? Đó là những người thi hành ý muốn của Chúa Cha. Thật vậy, đối với Thánh Matthêu, người môn đệ chân thật là người vâng phục Thiên Chúa và sống trung thành với niềm tin của mình. Là những môn đệ Chúa Giêsu, chúng ta đã sống vâng phục và trung thành với niềm tin [phó thác] vào Chúa không?
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
