Hôm nay, chỉ từ một câu hỏi vu vơ của một đứa trẻ chưa đầy bốn tuổi mà lòng tôi cứ mãi bâng khuâng. Em ngước nhìn tôi rồi hỏi: “Chị ơi, bà đi mô rứa? Bà đi mô mà lâu không về? Vì răng bà không ở với em mãi mãi”?
Nghe câu hỏi ấy, tôi chợt lặng đi. Trong lòng xen lẫn thương nhớ, xót xa và một nỗi băn khoăn mà tôi chưa biết phải gọi tên thế nào. Tôi cũng không biết phải trả lời em ra sao để một đứa trẻ còn quá nhỏ có thể hiểu rằng người em yêu quý đã được sai đi đến một nơi khác. Người ấy đã từng bồng bế em ngày đêm, tập cho em những bài hát đầu đời, ru em bằng những câu hò ầu ơ mỗi khi đau ốm, cùng em vui chơi và hiện diện bên em trong biết bao sinh hoạt thường ngày. Giờ đây, dáng hình thân thuộc và giọng nói quen thuộc ấy bỗng không còn ở đó nữa. Sự vắng mặt ấy để lại trong tâm hồn non nớt của em một khoảng trống mà có lẽ người lớn khó cảm nhận hết.
Tôi hiểu rằng đời sống dâng hiến luôn gắn liền với sự vâng phục và sẵn sàng lên đường theo sứ mạng mà Hội Dòng trao phó. Hôm nay người nữ tu phục vụ ở nơi này, ngày mai có thể được sai đến một cộng đoàn hay một sứ vụ khác. Việc ra đi và lên đường thuộc về chính đời sống của người đã chọn bước theo Đức Kitô trong ơn gọi thánh hiến. Thế nhưng, câu hỏi rất đơn sơ của em lại khiến tôi nghĩ nhiều hơn về một khía cạnh khác của sứ vụ mà đôi khi người lớn dễ bỏ qua, đó là thế giới nội tâm của những đứa trẻ mình đang chăm sóc.
Liệu chúng ta đã thật sự hiểu được tình cảm, suy nghĩ và những khát khao sâu kín của các em, nhất là những em đã từng trải qua sự thiếu vắng ngay từ những năm tháng đầu đời? Những tổn thương ấy không phải lúc nào cũng được nói thành lời, nhưng có thể âm thầm ở lại trong cách các em gắn bó, tìm kiếm sự hiện diện và sợ hãi trước mỗi cuộc chia xa. Tôi tự hỏi liệu trong khi tận tâm thi hành sứ vụ yêu thương, chúng ta có khi nào vô tình để một đứa trẻ cảm nhận thêm một lần nữa rằng người mình thương rồi cũng sẽ rời đi?
Khi tình cảm giữa các em với bà, với chị đã trở nên thân thiết như người nhà, các em không còn nhìn sự hiện diện ấy như một công việc chăm sóc đơn thuần. Đó có thể đã trở thành gia đình trong cảm nhận rất thật của một đứa trẻ. Người lớn chúng ta phần nào khó bước trọn vào thế giới ấy, bởi nhiều người đã lớn lên trong vòng tay của cha mẹ và biết rằng sau mỗi lần đi xa vẫn còn một mái nhà để trở về. Còn với các em, sự thiếu vắng không chỉ là thiếu cha hay thiếu mẹ, mà sâu hơn nữa có thể là nỗi khát khao được thuộc về một ai đó, được giữ lại trong tình thương và được tin rằng người mình yêu quý sẽ không bỏ mình mà đi.
Vì thế, một câu hỏi tưởng chừng rất trẻ con lại khiến tôi suy nghĩ mãi: làm sao để việc lên đường của người nữ tu không trở thành một cuộc chia tay đột ngột trong tâm hồn các em? Làm sao để dù người chăm sóc các em hôm nay có thể được sai đến một nơi khác, các em vẫn cảm nhận được rằng mình không bị bỏ lại, rằng tình thương các em đã nhận được không mất đi cùng với sự vắng mặt của một người? Có lẽ sứ vụ yêu thương không chỉ là hiện diện khi còn ở bên nhau, mà còn đòi chúng ta biết chuẩn bị cho các em đón nhận những đổi thay bằng sự chân thành, tế nhị và trách nhiệm.
“Bà ơi, bà đi mô rứa”?
Giờ đây, tôi nghe câu hỏi ấy không chỉ như lời một đứa trẻ đang tìm người thân quen. Trong đó còn có một nỗi lo rất nhỏ bé nhưng rất đáng bận tâm: liệu người em thương rồi cũng sẽ rời xa em như những người đã từng rời xa trước đó? Và có lẽ, phía sau câu hỏi “Bà đi mô rứa” còn là một câu hỏi khác mà em chưa đủ lớn để nói thành lời: Ai sẽ ở lại với em?
*Jesus – Mái Ấm Lâm Bích
