Hoa Tươi – Hoa Khô – Hoa Giả

 HOA TƯƠI – HOA KHÔ – HOA GIẢ

Những Trạng Thái Của Người Đệ
Trong Tương Quan Với Sứ Mạng Loan Báo Tin Mừng

Mở đầu:  Hoa là một trong những loại cây được quý nhất, bởi vì hoa hiện diện ở nhiều nơi và trong nhiều dịp vui buồn của cuộc đời. Từ cung thánh sang trọng và bão hoàng thánh thất bại cho đến đường phố, thậm chí chí cả bờ mương viền cống… cũng đều thấy những cánh hoa. Khi vui đến, hoa được gửi tới để mong niềm vui nhân lên gấp bội, lúc buồn về, hoa có mặt để mong muốn nỗi buồn buồn đi.

Thông thường tồn tại dưới ba trạng thái:  tươi, khô  hoặc  giả . Bài viết này mượn những trạng thái đó để suy nghĩ về sự hiện diện của đệ đệ trong tương quan với sứ mạng loan báo Tin Mừng, vì hiện diện chính là bước đầu tiên và là bản thân để hành động sứ mạng này. Sứ mạng truyền giáo đạt hiệu quả hay không tuỳ thuộc vào chất lượng hiện diện của người đệ đệ.

1. Hoa tươi

“Hoa tươi” còn gọi “hoa thật” là hoa đang sống, hoa còn sống bên trong. Hoa tươi, trước hết, có rễ vẫn thấm sâu vào đất, tương tác với đất và hút chất dinh dưỡng từ đất sinh ra. Kế đến, sự hiện hữu của hoa tươi là hiện hữu thật, cho dù ở nơi sang trọng hay tầm thường, và toả ra hương sắc thật, vì thế nó đem lại niềm vui thật. Hơn nữa, hoa tươi vì có sự sống bên trong nên có khả năng chia sẻ sự sống và khả năng bông bông kết trái. Ví dụ hái một cành hoa cắm vào đất, sau một thời gian sẽ trở thành thành một khóm hoa.

Cụm từ “môn đệ hoa tươi” được dùng để nói đến những tín hữu đang gắn bó mật thiết với Thiên Chúa, có “ niềm vui của Tin Mừng đầy trái tim và cuộc sống ,” [1] đồng thời có thao thức và nhiệt tâm truyền giáo. Những tín hữu này, trước hết, có mối tương quan sâu thẳm với Thiên Chúa là nguồn gốc Sứ mạng; họ được ví như những cành nho vẫn còn liên kết với thân nho. [2]  Kế đến, sự hiện diện của họ đầy tính chứng Tin Mừng, [3]  dù cho họ chỉ là những công nhân bình thường trong các doanh nghiệp, những người buôn thúng bán b nơi hưng phố chợ, hay nông dân nơi miền quê nghèo đau, những bệnh nhân yếu đau trên, hay những người di dân nơi đất khách quê hương…. Nói cách khác, “môn đệ hoa tươi” là môn đệ thật và sự hiện diện của họ toả ra hương sắc Tin Mừng đích thực. Họ đang cùng nhau làm việc nên “ đám mây chứng nhân ” (Dt 12:1) trong thế giới ngày nay. Không cần phải diễn giải nhiều, ai cũng nhận ra rằng sự hiện diện của người học môn hoa tươi gợi ý phần rất lớn cho tin tin tin mừng. Và qua mọi thời đại, Hội Thánh luôn cần những môn đệ này.

2. Hoa khô

“Hoa khô” còn gọi “hoa chết” là trạng thái của hoa trước đây còn tươi, còn sức sống, nhưng bây giờ hết rồi. Trước hết, nhìn bề ngoài, hoa khô (đôi khi) vẫn còn rễ cắm trong đất. Nhưng quan sát kỹ hơn, bộ rễ đó  không còn  khả năng tương tác với đất và hút chất dinh dưỡng từ đất sinh ra nữa. Kế đến, do không còn tồn tại nên hoa khô chỉ hữu “ảo” và hương sắc của nó cũng “ảo” mà thôi. Sau cùng, do không còn sự sống, hoa khô  không còn  khả năng chia sẻ sự sống cũng như  không còn  khả năng bông bông kết trái. Tóm tắt lại, hoa khô là loại hoa (đôi khi) còn sắc nhưng không còn sức sống. Ngày nay, người ta có cả một công nghệ làm hoa khô. Loại hoa này chỉ được sử dụng để trang trí.

Cụm từ “môn đệ hoa khô” muốn nói đến những tín hữu đang gắn bó cách khoáng và yếu ớt với Thiên Chúa, đồng thời loan báo Tin mừng cách sét hợt. Nhìn bề ngoài, có thể họ cũng “đạo đức” lắm, nhưng bên trong họ đang giảm dần sức sống Tin Mừng. Họ bị rơi vào tình trạng mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô cảnh báo:  đời sống nội tâm bị trói chặt trong những lợi ích và những mối quan hệ riêng tư, không còn chỗ cho người khác và cho người nghèo, không còn khả năng lắng nghe tiếng nói của Thiên Chúa, không còn khả năng cảm giác vui an bình của tình yêu đích thực và không còn khả năng ước muốn làm điều thiện . [4]  Trạng thái “hoa khô” nơi người tín hữu được biểu hiện “ trong sự mệt mỏi và chán chường, trong sự kiềm chế và lười biếng, và nhất là thiếu niềm vui và hy vọng. ” [5]  Tóm tắt, người “môn đệ hoa khô” thích chạy theo hình thức bề ngoài mà thiếu chiều kích nội tâm, thích làm “truyền giáo” theo ý mình hơn theo hướng dẫn của Hội Thánh.

Thực sự rất khó xác định người môn đệ đang ở trạng thái “hoa tươi” hay “hoa khô” bởi vì vấn đề xảy ra nơi nội tâm của họ và cần cầu nguyện mới nhận ra. Tuy nhiên, ai cũng nhận thấy rằng trạng thái “hoa khô” đang lan truyền nhiễm độc dữ dội trong tâm hồn nhiều tín hữu và đang chết dần chết mòn nhiệt huyết loan báo Tin Mừng nơi nhiều cộng đồng giáo hội địa phương. Chúng ta có thể đưa ra một số dấu chỉ để nhận biết trạng thái. Sau đây là ba dấu chỉ dễ nhận nhất.

Dấu chỉ thứ nhất:  không trạng thái cao cấp hơn chiều sâu nội tâm.  Não trạng này có thể thể hiện qua một số thái độ như: thích những phong trào và kế hoạch trước mắt hơn chương trình huấn luyện đức tin dài; thích những hoạt động sôi nổi và lễ hội hoành tráng hơn hoạt động âm thanh Yên lặng; thích xây dựng cơ sở vật chất hơn xây dựng con người… Não trạng này cung cấp người môn đệ ngâm hết tâm lực vào những việc tùy phụ hơn việc chính yếu và làm các công việc “dịch vụ” hơn sứ phục vụ. Do bị cuốn hút vào những thứ tùy tùy bên ngoài, người đệ đệ không còn đủ sức và thời gian, nhiệt tâm cũng như sáng kiến ​​để thi hành sứ mang loan báo Tin Mừng nữa. Và nếu có hành động này thì họ cũng chỉ làm cách qua loa ném hợt vì họ bị trói chặt ở trạng thái vui sướng, hoan hô với những thành quả bề ngoài trước mắt nên không còn sức mạnh thân sâu hơn.

Dấu chỉ thứ hai:  não trạng thái luật pháp và thích sử dụng quyền bính hơn lòng thương xót . Trạng thái này có thể được thực hiện theo một số chế độ như: thích sử dụng luật lề để củng cố quyền bính hơn dịch vụ; thích tập quyền hơn là chia sẻ; thích chỉ đạo hơn cộng tác; quay lại, thích sử dụng “vũ khí của sự giải quyết” hơn là “dược sản phẩm thương xót.” [6]  Não trạng thái này tạo người môn đệ sử dụng lề luật máy móc đến nỗi họ chỉ nhìn thấy “phần xác” của luật (khoản luật, dòng chữ…) chứ không nhận ra “phần hồn” của nó (tinh thần, mục đích…). Não trạng thái này cũng đưa ra đệ đệ tới phòng xử lý thiếu từ tâm và khoan dung nhân hậu… Họ có khuynh hướng “bắt lỗi” hơn thông cảm và thứ tha. Nói tóm lại, môn đệ không có trạng thái lề luật và thích quyền bính có xu hướng bảo vệ hơn bảo vệ con người và sử dụng luật pháp để củng cố quyền lực hơn phục vụ. Đặc biệt, khi đánh giá hoặc xác định bất kỳ vấn đề nào, họ chỉ tập trung vào sự kiện hơn nguyên nhân; họ chỉ dừng lại ở mức độ “đúng hay sai,” “được phép hay chưa” chứ không có khả năng nâng cao cấp độ cao hơn: tốt và tốt hơn, vinh danh Chúa và vinh danh Chúa hơn, Tin mừng được rao giảng và được vinh quang hơn.

Dấu vết thứ ba:  không trạng thái “trải đấm ăn xôi”  và bỏ đi trước nỗi đau của người khác . Não trạng này có thể thực hiện qua một số thái độ như: thích giao du với người giàu có, quyền cao chức năng để xu nịnh và tìm kiếm tiền lộc trần gian hơn là quan tâm người nghèo, anh chị em đau khổ và những người bị áp bức… để chia sẻ, nâng đỡ và an ủi. Não trạng này khiến người môn đệ có khuynh hướng dua, xu nịnh, luồng gió trước chiều trên và quyền bính; đôi khi họ sẵn sàng sẵn sàng luỵ để kiếm được vài khoản tiền lộc qua. Não trạng thái này cũng thúc đẩy người môn đệ tới phòng sử dụng những phương thế không quan trọng của người đời để đạt được mục tiêu mong muốn. Nếu đệ đệ quá bận rộn với người giàu có và quyền thế thì tâm hồn sẽ không dành chỗ cho người nghèo. Họ sẽ bỏ qua trước những bất công và đau khổ của những người xung quanh, vì cho rằng những người này không “giúp đỡ” điều gì cho họ mà đôi khi còn “quấy phá” nữa…

3. Hoa giả

Hoa giả là “hoa” được làm bằng các chất liệu khác như: vải, giấy, nhựa… Hoa giả cũng có màu sắc như hoa thật, đôi khi còn tinh tế hơn đến nỗi đau nhiều người tưởng tượng. Thực sự ra hoa giả không phải là hoa mà chỉ là những chất liệu khác được cắt ghép lại giống như kiểu dáng bông hoa. Hoa giả không có rễ sâu trong lòng đất, vì cái gọi là “rễ” của nó cũng chỉ là giả tạo. Do đó, nó  hoàn toàn không  có tương tác với đất và hút chất dinh dưỡng từ đất sinh ra, nên không có sự sống… Tóm tắt, hoa giả chỉ là một dạng vật chất được cắt ghép lại có hình thức như hoa. Và loại “hoa” này cũng chỉ để trang trí.

Cụm từ “môn đệ hoa giả” muốn nói đến những tín hữu sống “đối nghịch với Thập Giá Chúa Kiết” (Pl 3, 17) và cạn kiệt sức sống Tin Mừng. Chúa Giêsu gọi những người này là “bọn giả hình” và nhiều lần Ngài lên án họ. [7]  Đức Thánh Cha Francis gọi là “thối nghiền” vì họ “ quá kín và  hài lòng với sự tự mãn của mình đến nỗi đau không tìm thấy một điều gì hay một người có thể chất tư mình .” [8] Nói cách khác, thối nát là tình trạng cố chấp: biết sai nhưng không sửa lỗi (cho dù có nói lời xin lỗi), biết yếu nhẹ nhưng không thăng tiến (cho dù có học hỏi), biết lạc đường nhưng không quay về (cho dù được chỉ dẫn). Người tàn phá luôn nghĩ mình hoàn hảo nên đi tới phòng “độc quyền chân lý” (chỉ có họ mới đúng) và “độc quyền Thánh Thần” (chỉ nơi họ mới có ý Chúa). Người tan nát không còn khả năng lắng nghe, đồng thời chai lì và trơ trẽn trong cái tôi của mình. Tình trạng tàn phá “ Đưa người ta đến độ đánh mất liêm chính, mà liêm chính là thành thành bảo vệ thật sự, thiện và vẻ đẹp .” [9]  Thối nát không những trở ngại mà còn hiệp ước tiến tiến Tin mừng bởi nó làm băng giá những giá trị chân chính trong tâm hồn. Người đệ đệ trong trạng thái “thối nát” không có khả năng cho vay Báo Tin Mừng. Cho dù họ có “hang say” đi chăng nữa thì cũng chỉ để tìm vinh danh bản thân chứ không phải vinh danh Thiên Chúa.

Kết luận:  Hoa tươi, hoa khô và hoa giả là những trạng thái hữu của loài hoa được áp dụng cách loại suy vào trạng thái hiện diện của người môn đệ trong tương qua sứ mạng loan báo Tin Mừng. Người “môn đệ hoa tươi” là môn đệ chân chính. Họ đang làm chứng chỉ Tin Mừng Cách Giảm ở nhiều nơi, trong nhiều ngành nghề và nhiều vị trí cũng như nhiều lĩnh vực xã hội khác nhau. Những bằng chứng của họ không ồn ào nhưng sống động và làm việc đốt cháy đức tin. Cuối cuộc đời, chắc chắn họ sẽ được Thiên Chúa nói rằng: “ Nào những kẻ Cha Ta chúc phúc, hãy đến hưởng thừa Vương Quốc sẵn sàng cho các ngươi ngay từ thuở tạo thiên lập địa ” (Mt 25, 34). Giáo Hội rất trân trọng và cần nhiều “môn học hoa tươi.” Người “môn học hoa khô” và “môn học hoa giả” là những người “bệnh hoạn” vì suy yếu đức tin. Họ chạy theo hình thức bên ngoài chiều kích nội tâm, tìm kiếm những cái qua nhanh hơn điều vĩnh cửu và tìm vinh danh bản thân hơn làm sáng danh Thiên Chúa. Nói cách khác, họ chỉ có giá trị “trang trí” chứ không có khoản vay giá trị báo Tin Mừng. Một thực tế mà người đệ đệ rất cần đề phòng là hai loại “hoa” này thường rơi vào những người “có điều kiện” (chức vị, tiền bạc, bằng cấp….).

Làm thế nào để hoa khô và hoa giả trở thành hoa tươi? Về mặt tự nhiên thì không thể vì hoa đã khô rồi, lấy gì làm cho nó tươi lại được? Đã là hoa giả rồi, làm cách nào để nó trở nên hoa thật? “ Muối mà nhạt đi, thì lấy muối gì cho nó mặn lại ?” (Mt 5, 13). Nhưng về mặt siêu nhiên thì vẫn có thể vì Thiên Chúa làm được mọi sự. [10]  Chỉ cần người môn học chạy đến với Lòng Thương Xót để được chữa lành bởi vì “ xin thương xót của Thiên Chúa lao hơn tội lỗi của chúng ta vô cùng. Đuổi thuốc của Ngài dẻo dai hơn bệnh của chúng ta ta ta vô tận. ” [11]  Chỉ cần sự cải thiện trong tâm hồn, sự thay đổi trong trái tim người học đệ thì “đệ hoa hoa” và “môn đệ pháp giả” sẽ khô nên “hoa tươi” Tín Tin.

Lm. Jerome Nguyễn Đình Công
Giáo phận Xuân Lộc

Nguồn: giaophanxuanloc.net