(Is 42:1-4.6-7; Cv 10:34-38; Mt 3:13-17)
Hôm nay chúng ta cùng với Giáo Hội mừng kính lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa. Như chúng ta biết, qua phép rửa, chúng ta được những ơn sau: (1) tha tội [tội nguyên tổ]; (2) tái sinh làm con Thiên Chúa; (3) trở thành chi thể trong Nhiệm Thể Chúa Kitô [đó là Hội Thánh] và chia sẻ trong sứ mệnh của Hội Thánh. Câu hỏi chúng ta đặt ra ở đây là: Tại sao Chúa Giêsu chịu phép rửa trong khi (1) Ngài không phạm tội, (2) Ngài là Con Một của Thiên Chúa, và (3) Ngài là đầu của Hội Thánh? Câu trả lời bao gồm những điểm sau: (1) Ngài muốn nên giống như chúng ta trong mọi sự ngoại trừ tội lỗi; (2) Ngài muốn tỏ sự liên đới với các tội nhân; (3) thánh hoá nguồn nước mà trong đó chúng ta sẽ được rửa tội.
Lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa là lễ mà qua đó Chúa Giêsu tỏ mình ra cách công khai cho mọi người. Trong lễ Hiển Linh chúng ta cử hành tuần trước, Chúa Giêsu tỏ mình ra cho ‘dân ngoại,’ đại diện bởi ba nhà chiêm tinh bằng ngôi sao từ đông phương. Hôm nay trong lễ chịu phép rửa, Chúa Giêsu tỏ mình ra cho dân của Ngài qua tiếng nói của Chúa Cha và sự hiện diện của Chúa Thánh Thần. Chúng ta có thể nói rằng, việc Chúa Giêsu chịu phép rửa cũng là việc Thiên Chúa tỏ mình ra cho chúng ta biết Ngài là ai: Là sự hiệp nhất của Cha, Con và Thánh Thần. Hôm nay, chúng ta được mời gọi suy gẫm về bí tích rửa tội mà chúng ta đã lãnh nhận. Bí tích này là cánh cửa đưa chúng ta vào đời sống ân sủng. Qua bí tích này, chúng ta được mời gọi để trở nên đồng hình đồng dạng với Chúa Giêsu, vì chúng ta được trở nên chi thể trong Nhiệm Thể của Ngài. Chúng ta đã sống điều này thế nào? Hãy để lời Chúa đưa chúng ta về với mẫu gương Chúa Giêsu.
Trong bài đọc 1, Ngôn Sứ Isaia nói đến Đấng Messia là người Tôi Trung của Thiên Chúa: “Đây là người tôi trung Ta nâng đỡ, là người Ta tuyển chọn và hết lòng quý mến, Ta cho thần khí Ta ngự trên người; người sẽ làm sáng tỏ công lý trước muôn dân. Người sẽ không kêu to, không nói lớn, không để ai nghe tiếng giữa phố phường. Cây lau bị giập, người không đành bẻ gẫy, tim đèn leo lét, cũng chẳng nỡ tắt đi. Người sẽ trung thành làm sáng tỏ công lý. Người không yếu hèn, không chịu phục, cho đến khi thiết lập công lý trên địa cầu. Dân các hải đảo xa xăm đều mong được người chỉ bảo” (Is 42:1-4). Trong những lời này, chúng ta tìm thấy những đặc tính của người tôi trung của Thiên Chúa: Người tôi trung là (1) người được Thiên Chúa nâng, đỡ, tuyển chọn và hết lòng quý mến, (2) là người được thần khí Thiên Chúa ngự trên và sai đi để làm sáng tỏ công lý cho muôn nước, (3) là người hiền lành, không kêu to, không nói lớn, không để ai nghe tiếng giữa đường phố, (4) là người mạnh mẽ không yếu hèn, không chịu nhục để bảo vệ đức công bình, (5) là thầy dạy lẽ phải đường ngay cho muôn dân nước. Qua bí tích rửa tội, chúng ta cũng được mời gọi trở thành những tôi trung của Thiên Chúa. Những lời mời gọi đó được Ngôn Sứ Isaia diễn tả cách thân tình như sau: “Ta là Đức Chúa, Ta đã gọi ngươi, vì muốn làm sáng tỏ đức công chính của Ta. Ta đã nắm tay ngươi, đã gìn giữ ngươi và đặt làm giao ước với dân, làm ánh sáng chiếu soi muôn nước, để mở mắt cho những ai mù loà, đưa ra khỏi tù những người bị giam giữ, dẫn ra khỏi ngục những kẻ ngồi trong chốn tối tăm” (Is 42:6-7). Những lời này diễn tả tình yêu dịu hiền của Thiên Chúa cho Israel. Đây cũng được xem là lời sấm về Đấng Messia và sứ mệnh của Ngài. Đây cũng là những lời nói lên sự cao quý của ơn gọi chúng ta lãnh nhận qua bí tích rửa tội, đó là chúng ta được đặt làm ánh sáng để loan Tin Mừng cho những người Chúa yêu qua chính đời sống thánh thiện của mình.
Thánh Phêrô trong bài đọc 2 nói về tình yêu không phân biệt của Thiên Chúa: “Quả thật, tôi biết rõ Thiên Chúa không thiên vị người nào. Nhưng hễ ai kính sợ Thiên Chúa và ăn ngay ở lành, thì dù thuộc bất cứ dân tộc nào, cũng đều được Người tiếp nhận” (Cv 10:34-35). Những lời này cho thấy Thiên Chúa ban ơn cứu độ cho hết mọi người. Vì vậy, không ai bị từ chối phép rửa nếu có lòng ước muốn. Thánh Phêrô cho chúng ta biết chính Chúa Giêsu được “xức dầu” qua phép rửa: “Đức Giêsu xuất thân từ Nadarét, Thiên Chúa đã dùng Thánh Thần và quyền năng mà xức dầu tấn phong Người. Đi tới đâu là Người thi ân giáng phúc tới đó, và chữa lành mọi kẻ bị ma quỷ kiềm chế, bởi vì Thiên Chúa ở với Người” (Cv 10:38). Sứ mệnh của Ngài là ‘đi tới đâu là thi ân giáng phúc tới đó, và chữa lành mọi kẻ bị ma quỷ kiềm chế.’ Là những người đã được rửa tội, chúng ta cũng được mời gọi tiếp nối sứ mệnh này của Chúa Giêsu. Sự hiện diện của chúng ta bất kỳ nơi đâu cũng mang lại niềm vui và sự nâng đỡ cho người khác, chứ không mang nỗi buồn và sự chia rẽ. Đi đến đâu, gặp bất kỳ ai chúng ta cũng đều “thi ân giáng phúc” cho họ. Nói tóm lại, chúng ta chỉ nghĩ đến hạnh phúc của người khác hơn là của riêng mình.
Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại cho chúng ta sự kiện Chúa Giêsu chịp phép rửa bởi Gioan ở sông Giođan. Đây là một sự kiện mang tính thần học rất quan trọng nên được cả bốn thánh sử trình thuật lại, nhưng bằng những cách thức khác nhau. Trình thuật của Thánh Mátthêu bắt đầu với việc Chúa Giêsu đến sông Giođan để xin ông Gioan làm phép rửa cho mình: “Bấy giờ Đức Giêsu từ miền Galilê đến sông Giođan, gặp ông Gioan để xin ông làm phép rửa cho mình.” Nhưng ông một mực can Người và nói: “Chính tôi mới cần được Ngài làm phép rửa, thế mà Ngài lại đến với tôi!” (Mt 3:13-14). Khi thấy Chúa Giêsu đến với mình để chịu phép rửa, Gioan cũng phải kinh ngạc. Phản ứng của Gioan là một phản ứng bình thường vì làm sao thánh nhân có thể làm phép rửa cho “Chiên Thiên Chúa, Đấng xoá tội trần gian. Ông đã chứng nhận điều đó khi công nhận rằng mình cần được Chúa Giêsu làm phép rửa cho.” Nhưng Chúa Giêsu đưa ra lý do như sau: “‘Bây giờ cứ thế đã. Vì chúng ta nên làm như vậy để giữ trọn đức công chính.’ Bấy giờ ông Gioan mới chiều theo ý Người” (Mt 3:15). Theo các học giả Kinh Thánh, ‘đức công chính’ ở đây ám chỉ sự công bình hoặc công chính mang tính luân lý trong cuộc sống. Khi nói để chu toàn hoặc giữ trọn đức công chính, Thánh Mátthêu nói đến việc hoàn thành cách tuyệt hảo nhất tất cả những gì là công bình vì điều đó nói lên đức vâng phục thánh ý Thiên Chúa một cách tuyệt đối. Chi tiết này nhắc chúng ta về việc phải sống theo thánh ý Chúa. Nhiều khi có những việc nhìn thoáng qua, chúng ta nghĩ không cần hoặc không nên làm vì như thế sẽ ‘hạ phẩm giá’ của mình. Điều đáng lưu ý là phẩm giá làm con Thiên Chúa thì quan trọng hơn tất cả các vinh dự hoặc vinh quang trên trần thế. Vì vậy, nếu những điều làm cho ‘phẩm giá con người’ bị suy giảm một tí mà làm cho ‘phẩm giá con Thiên Chúa’ được tăng lên thì thiết nghĩ chúng ta cũng nên làm.
Những dấu chỉ xảy ra sau khi Chúa Giêsu chịu phép rửa đáng để chúng ta lưu ý: “Khi Đức Giêsu vừa chịu phép rửa xong, Người lên khỏi nước. Lúc ấy các tầng trời mở ra; Người thấy Thần Khí Thiên Chúa đáp xuống như chim bồ câu và ngự trên Người. Và có tiếng từ trời phán rằng: ‘Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người’” (Mt 3:16-17). Phân tích những lời này theo bình diện ngôn ngữ, chúng ta thấy Thánh Mátthêu dùng ngữ pháp ‘đang tiếp diễn’ để nói về phép rửa của Chúa Giêsu, đồng thời thánh sử nói đến việc các tầng trời mở ra và sứ điệp từ trời diễn ra nơi công cộng, mang tính khách quan, trong khi đó việc Thần Khí Thiên Chúa đáp xuống như chim bồ câu thì được trình bày như một kinh nghiệm cá nhân, riêng tư vì chỉ “Người thấy.” Chi tiết Thần Khí đáp xuống trên Chúa Giêsu ám chỉ việc Ngài được xức dầu như là Đấng Messia, đó là Ngài nhận được uy quyền, sự khôn ngoan và thánh thiện cho sứ vụ của mình. Một trong những điều quan trọng nhất trong những lời trên là lời phát ra từ trời: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người.” Những lời này nói lên ơn gọi và phẩm giá cao quý chúng ta có khi chúng ta được rửa tội. Chúng ta trở nên những người con yêu dấu của Thiên Chúa. Tuy nhiên, điều đáng để chúng ta suy gẫm là cuộc sống của chúng ta đã làm Thiên Chúa hài lòng chưa? Nếu chưa, hãy bắt đầu từ giây phút này!
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
