(1 Ga 4:7-10; Mc 6:34-44)
Trong bài đọc 1 hôm nay, Thánh Gioan mời gọi chúng ta sống yêu thương nhau vì tình yêu bắt nguồn từ Thiên Chúa (1 Ga 4:7). Đời sống yêu thương là tiêu chuẩn để cho biết chúng ta được Thiên Chúa sinh ra và biết Thiên Chúa. Điều đáng để chúng ta suy gẫm là việc Thánh Gioan đưa ra tiêu chuẩn cho biết chúng ta có biết Thiên Chúa hay không đó là đời sống yêu thương: “Ai không yêu thương, thì không biết Thiên Chúa, vì Thiên Chúa là tình yêu” (1 Ga 4:7-8). Trong những lời này, Thánh Gioan đưa ra định nghĩa về Thiên Chúa. Đây là một định nghĩa cho mọi thời mà các triết gia và thần học gia cố gắng suy tư, nhưng không thể hiểu thấu. Để hiểu rõ Thiên Chúa, Thánh Gioan mời gọi chúng ta lưu ý đến cách thức Thiên Chúa biểu lộ tình yêu của Ngài, đó là “đã sai Con Một đến thế gian để nhờ Con Một của Người mà chúng ta được sống” (1 Ga 4:9). Thêm vào đó, Thánh Gioan cho thấy, tình yêu luôn là khởi nguồn của mọi sự chứ không phải là ‘hệ quả’ tất yếu của một điều gì đó đã xảy ra: “Tình yêu cốt ở điều này: không phải chúng ta đã yêu mến Thiên Chúa, nhưng chính Người đã yêu thương chúng ta, và sai Con của Người đến làm của lễ đền tội cho chúng ta” (1 Ga 4:10). Thiên Chúa luôn yêu chúng ta trước. Còn tình yêu chúng ta dành cho Ngài và dành cho nhau luôn là sự đáp trả tình yêu của Thiên Chúa. Như vậy, điều quan trọng là chúng ta cần phải cảm nghiệm được tình yêu của Thiên Chúa dành cho mỗi người chúng ta cách cá vị. Vì nếu chúng ta không cảm nghiệm được tình yêu của Thiên Chúa, chúng ta sẽ không đáp lại, và như thế, tình yêu của Thiên Chúa không ở trong chúng ta.
Ngày hôm qua chúng ta nghe từ Tin Mừng Thánh Mátthêu về khởi đầu sứ vụ tại Galilê của Chúa Giêsu. Ngài hoàn thành công việc rao giảng Nước Trời bằng lời nói và hành động. Trong bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta thấy Chúa Giêsu thực hiện điều này qua việc dạy dỗ đám đông và thực hiện một ‘hành động’ quan trọng để củng cố lời rao giảng của Ngài. Một cách cụ thể, Thánh Máccô thuật lại cho chúng ta phép lạ hoá bánh ra nhiều của Chúa Giêsu. Những chi tiết quan trọng trong bài Tin Mừng này đáng để chúng ta suy gẫm là:
Thứ nhất, mọi sứ vụ [hành động tốt] bắt đầu từ tình yêu: “Khi ấy, Đức Giêsu thấy một đoàn người đông đảo, thì chạnh lòng thương, vì họ như bầy chiên không người chăn dắt. Và Người bắt đầu dạy dỗ họ nhiều điều” (Mc 6:34). Chính tình yêu dành cho đám đông không người chăm sóc, dạy dỗ đã ‘thúc đẩy’ Chúa Giêsu dạy dỗ và rồi sẽ làm phép lạ hoá bánh ra nhiều để nuôi họ. Trong cuộc sống, chúng ta cũng làm nhiều điều, nhất là những công việc phục vụ. Nhưng nhiều lần, động lực thúc đẩy chúng ta phục vụ không phải là tình yêu, mà là sự ghen ghét, đố kỵ hoặc đi tìm vinh quang danh dự cho riêng mình: Một công việc thành công không lệ thuộc vào vinh quang danh dự cho riêng mình, nhưng lệ thuộc vào chiều sâu của tình yêu chúng ta đặt trong đó, để người khác có thể cảm nghiệm được tình yêu của Chúa và tôn vinh Ngài chứ không phải chúng ta.
Thứ hai, sự ‘đối nghịch’ trong cách giải quyết giữa Chúa Giêsu và các môn đệ. Chúng ta viết lại đoạn hội thoại giữa Chúa Giêsu và các môn đệ như sau:
Các môn đệ: “Nơi đây hoang vắng và giờ đã khá muộn. Xin Thầy cho dân chúng về, để họ vào thôn xóm và làng mạc chung quanh mà mua gì ăn” (Mc 6: 35:36).
Chúa Giêsu: “Chính anh em hãy cho họ ăn đi!” (Mc 6:37).
Các môn đệ: “Chúng con phải đi mua tới hai trăm quan tiền bánh mà cho họ ăn sao?”
Chúa Giêsu: “Anh em có mấy cái bánh? Đi coi xem!”
Các môn đệ: “Có năm cái bánh và hai con cá.”
Đứng trước sự kiện đám đông dân chúng đã ở với Chúa Giêsu cho đến khi trời quá muộn và trong một nơi thanh vắng, ‘lòng tốt’ của các môn đệ được diễn ta qua việc đề nghị Chúa Giêsu giải tán đám đông để họ tự đi mua thức ăn cho mình. Đề nghị này ám chỉ việc các môn đệ không muốn nhúng tay vào việc kiếm thức ăn cho đám đông. Với đề nghị này, Chúa Giêsu đối diện với các môn đệ với đề nghị làm các ông kinh ngạc và phải tính toán: ‘Chính anh em hãy cho họ ăn đi!’ Ngài muốn các môn đệ “nhúng tay vào việc tốt.” Nghe nói thế, các môn đệ liền nghĩ ngay đến việc phải bỏ tất những gì là của riêng mình ra để cho đám đông ăn. Họ không hiểu rằng Chúa Giêsu chỉ muốn họ đóng góp phần họ có theo khả năng của mình, phần còn lại, chính Ngài sẽ bù đắp và hoàn thiện. Trong cuộc sống, nhiều lần chúng ta cũng sợ không dám nhúng tay vào việc tốt, chúng ta sợ phải mất đi một cái gì đó, hoặc tất cả những gì thuộc về mình. Nhiều khi chúng ta cũng sợ không dám đóng góp một phần nhỏ chúng ta có so với nhu cầu thật to lớn của anh chị em. Điều Chúa Giêsu muốn nơi chúng ta là sẵn sàng trao vào tay Ngài “một chút” chúng ta có trong khả năng của mình. Liệu chúng ta có đủ quảng đại để làm điều đó không?
Thư ba, sứ vụ của các môn đệ là được chia sẻ với sứ vụ của Chúa Giêsu. Điều này được diễn tả trong những lời sau: “Người cầm lấy năm cái bánh và hai con cá, ngước mắt lên trời, dâng lời chúc tụng, rồi bẻ bánh ra, trao cho môn đệ để các ông dọn ra cho dân chúng. Người cũng chia hai con cá cho mọi người” (Mc 6:41). Chúa Giêsu là người trao bánh và cá cho các môn đệ, để các ngài dọn ra cho dân chúng. Chi tiết này cho thấy, Chúa Giêsu chính là người cung cấp mọi sự cần thiết để nuôi dưỡng dân chúng. Vai trò của các môn đệ là ‘dọn ra’ hay đúng hơn là phân phát những gì Chúa Giêsu trao ban. Chúng ta cũng được mời gọi vào trong sứ vụ ‘phân phát’ những gì của Thiên Chúa cho anh chị em mình. Những gì chúng ta trao ban cho anh chị em không thuộc về chúng ta, nhưng là của Thiên Chúa. Đừng trở nên những người ngăn cản ân sủng Thiên Chúa ban cho anh chị em mình. Chính khi các môn đệ ý thức được sứ vụ của mình là tiếp nối sứ vụ của Chúa Giêsu thì mọi người mới được ăn no nê: “Ai nấy đều ăn và được no nê. Người ta thu lại những mẩu bánh được mười hai thúng đầy, cùng với cá còn dư. Số người ăn bánh là năm ngàn người đàn ông” (Mc 6:42-43).
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
