(Đnl 26,16-19; Mt 5:43-48)
Trong bài đọc 1, tác giả sách Đệ Nhị Luật trình bày cho chúng ta những điều kiện trong giao ước giữa Đức Chúa và dân Israel. Ba việc quan trọng mà dân Israel phải thực hành là “phải đi theo đường lối của Người, giữ các thánh chỉ, mệnh lệnh, quyết định của Người, và nghe tiếng Người” (Đnl 26:17). Trong ba việc này, công việc thứ ba là quan trọng nhất, đó là lắng nghe tiếng Chúa. Công việc này là tiền đề cần thiết cho hai công việc kia: Một người lắng nghe thì mới biết và hiểu đường lối của Đức Chúa để tuân giữ và đi theo. Khi dân Israel thực hiện ba điều kiện trên, họ sẽ thuộc quyền sở hữu của Đức Chúa. Còn về phía Đức Chúa, Ngài sẽ thực hiện những điều sau cho dân Israel: “Người sẽ cho anh em vượt mọi dân tộc Người đã tạo dựng, xét về vinh dự, danh tiếng và vinh quang, rằng anh em sẽ là một dân thánh hiến cho Đức Chúa, Thiên Chúa của anh em, như Người đã phán” (Đnl 26:18-19). Đức Chúa thực hiện những điều không mang lại vinh quang danh dự cho Ngài, nhưng chỉ mang lại ơn thiêng cho dân của Ngài. Mỗi người chúng ta cũng đã ký với Chúa một giao ước trong phép rửa tội. Chúng ta đã trở nên dân riêng của Thiên Chúa, không chỉ là dân riêng mà là con cái. Nhưng chúng ta đã đi theo đường lối của Thiên Chúa chưa? Chúng ta chưa thực hiện lời hứa của chúng ta với Thiên Chúa vì chúng ta không lắng nghe Ngài. Hãy lắng nghe và để lời Chúa biến đổi chúng ta mỗi ngày.
Trong bài Tin Mừng, Chúa Giêsu giải thích giới luật yêu thương cho các môn đệ: “Anh em đã nghe Luật dạy rằng: Hãy yêu đồng loại và hãy ghét kẻ thù. Còn Thầy, Thầy bảo anh em: hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em” (Mt 5:43-44). Giới luật yêu đồng loại được trích từ Sách Lêvi (19:18), còn việc ghét kẻ thù thì không tìm thấy trong Cựu Ước. Đây chỉ là một nghệ thuật viết để trình bày điều mà mỗi người đều biết, đó là phải yêu người thân cận, còn việc ghét kẻ thù là điều không cần phải dạy, vì nó tiềm tàng trong bản năng của con người. Chúa Giêsu muốn vượt qua bản tính tự nhiên, Ngài kêu mời các môn đệ của Ngài phải có một con tim rộng mở và tha thứ. Nói cách khác, họ không sống theo bản tính tự nhiên của họ, nhưng sống theo thánh ý Thiên Chúa. Khi thi hành điều này, họ trở nên con cái của Thiên Chúa: “Như vậy, anh em mới được trở nên con cái của Cha anh em, Đấng ngự trên trời, vì Người cho mặt trời của Người mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt, và cho mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất chính” (Mt 5:45). Trong những lời này, Chúa Giêsu muốn các môn đệ của Ngài phải có thái độ không phân biệt giữa bạn hữu và kẻ thù giống như Thiên Chúa đã tỏ ra trong việc Ngài trao ban ánh sáng mặt trời và mưa. Khi sống theo sự quan phòng giống Thiên Chúa, các môn đệ tỏ cho mọi người biết họ là con cái Thiên Chúa.
Nếu là con cái Thiên Chúa, các môn đệ phải sống khác với những người khác trong đời sống yêu thương và bác ái: “Vì nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình, thì anh em nào có công chi? Ngay cả những người thu thuế cũng chẳng làm như thế sao? Nếu anh em chỉ chào hỏi anh em mình thôi, thì anh em có làm gì lạ thường đâu? Ngay cả người ngoại cũng chẳng làm như thế sao?” (Mt 5:46-47). Trong những lời này, chúng ta thấy Chúa Giêsu đòi hỏi tình yêu của các môn đệ phải vượt ra khỏi một nhóm người mà họ cảm thấy gần gũi. Con tim của người môn đệ phải có khả năng mở rộng cho hết mọi người, ngay cả những người mình không thích hay không thích mình. Đây chính là dấu chỉ làm cho người môn đệ Chúa Giêsu khác với những người khác, hay đúng hơn là làm cho sự công chính của họ trổi vượt hơn sự công chính của các luật sĩ và người Pharisêu. Đồng thời đây cũng là dấu hiệu cho thấy họ đang đáp lại lời mời gọi trở nên giống Thiên Chúa, Đấng hoàn thiện: “Vậy anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5:48).
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
