(1 Tm 6:2c-12; Lc 8:1-3)
Ai trong chúng ta cũng đã hoặc sẽ dạy và khuyên người khác. Nhiều người dạy hay khuyên tốt, nhưng cũng không ít người dạy dở, khuyên sai. Trong bài đọc 1 hôm nay, Thánh Phaolô chỉ cho Timôthê những điều cần phải dạy và khuyên. Thánh nhân làm điều này qua hai “giai đoạn”: chỉ ra những điều cần tránh và mời gọi thực hiện những điều đẹp lòng Chúa. Theo Thánh Phaolô, khi dạy, Timôthê [và chúng ta] phải tránh “dạy một giáo lý khác, không theo sát các lời lành mạnh, tức là các lời của Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, và không theo sát giáo lý phù hợp với đạo thánh” (1Tim 6:3). Đâu là dấu hiệu cho biết chúng ta đang rơi vào tình trạng này? Theo Thánh Phaolô, chúng ta rơi vào tình trạng này khi chúng ta “lên mặt kiêu căng, không biết gì cả, nhưng mắc bệnh ham tranh luận và thích cãi chữ. Do đó sinh ra ganh tị, tranh chấp, lộng ngôn, nghĩ xấu, đấu khẩu liên miên giữa những người đầu óc lệch lạc, mất cả chân lý và coi việc giữ đạo là một nguồn lợi” (1 Tim 6:4-5). Bên cạnh đó, Thánh Phaolô còn chỉ ra cho chúng ta biết đâu là cội rễ sinh ra mọi điều ác, đó “là lòng ham muốn tiền bạc, vì buông theo lòng ham muốn đó, nhiều người đã lạc xa đức tin và chuốc lấy bao nỗi đớn đau xâu xé” (1 Tim 6:10). Không ai có thể làm tôi hai chủ…cũng vậy, không ai có thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi tiền của! Mặt khác, Thánh Phaolô mời gọi “những người của Thiên Chúa … hãy gắng trở nên người công chính, đạo đức, giàu lòng tin và lòng mến, hãy gắng sống nhẫn nại và hiền hoà. Anh hãy thi đấu trong cuộc thi đấu cao đẹp vì đức tin, giành cho được sự sống đời đời; chính vì sự sống ấy, anh đã được Thiên Chúa kêu gọi, và anh đã nói lên lời tuyên xưng cao đẹp trước mặt nhiều nhân chứng” (1 Tim 6:11-12).
Chúng ta thấy từ đầu Tin Mừng cho đến bây giờ, Thánh Luca nói về ơn gọi và vai trò của những người môn đệ Chúa Giêsu. Họ luôn là những người nam. Bài Tin Mừng hôm nay nói về những người môn đệ nữ của Chúa Giêsu. Đoạn trích này là một bản tóm tắt rất đặc trưng của Tin Mừng Thánh Luca, trong đó thánh sử nói về vai trò quan trọng của những người nữ. Như thường lệ, Thánh Luca bắt đầu với câu nói về mục đích chính của Chúa Giêsu, đó là “rảo qua các thành phố, làng mạc, rao giảng và loan báo Tin Mừng Nước Thiên Chúa” (Lc 8:1). Vương quyền của Thiên Chúa được rao giảng qua lời của Chúa Giêsu và được “nhập thể” trong nhóm người đi theo Ngài. Thánh Luca cho biết trong số những người đi theo Ngài thì nhóm Mười Hai là những thành viên đầu tiên. Họ là những người nam, là biểu tượng nói lên ý định của Thiên Chúa, qua Chúa Giêsu, tái thiết lại mười hai chi tộc Israel (x. Cv 26:7). Bên cạnh nhóm Mười Hai [là những người nam], là nhóm những người nữ. Đây là một yếu tố kỳ lạ vì nó sẽ đánh mạnh vào đọc giả người Hy Lạp – Rôma với cùng sức mạnh như thực tại của cộng đoàn Thánh Luca [bao gồm những người dân ngoại] đánh mạnh vào những người Do Thái cùng thời Chúa Giêsu. Nói cách khác, trong thời gian đó những người phụ nữ thường không cung cấp cho các rabbi và môn đệ của họ tiền, của cải hoặc thức ăn. Việc họ bỏ gia đình để đi theo các rabbi là điều không bao giờ nghe thấy. Hơn nữa, điều đó còn là xicăngđan. Như vậy, việc các phụ nữ được xem như những “môn đệ” đi theo Chúa Giêsu là một điều không thể tưởng tượng cho những người thời đó. Điều này cho thấy, đường lối của Thiên Chúa khác với đường lối con người. Những ai không sẵn sàng ra khỏi lối suy nghĩ hạn hẹp và quen thuộc của mình sẽ khó nhận ra và hiểu được đường lối của Thiên Chúa.
Một chi tiết khác mà chúng ta cần lưu ý là tình trạng sức khoẻ thể lý của những người nữ đi theo Chúa Giêsu. Họ được Chúa Giêsu trừ quỷ và chữa bệnh. Điều này là dấu chứng hữu hình về quyền lực của Nước Thiên Chúa được thể hiện nơi Chúa Giêsu. Thánh Luca đưa ra một hình ảnh cụ thể về quyền lực của Chúa Giêsu trên thần dữ trong trường hợp của bà Maria Mácđala. Ngài đã khôi phục sức khoẻ cho bà bằng việc giải thoát bà khỏi bảy quỷ (x. Lc 8:2). Những chi tiết này cho thấy rằng tất cả những ai đến với Chúa Giêsu đều được trử khỏi quỷ và chữa khỏi bệnh. Nói ngược lại, những ai để cho quyền năng nước trời hoạt động nơi Đức Kitô xâm chiếm mình sẽ được chữa lành mọi bệnh tật và trở thành môn đệ của Chúa Giêsu. Là môn đệ Chúa Giêsu, chúng ta đã để Ngài trừ quỷ và chữa lành bệnh cho mình chưa?
Qua nhóm người theo Chúa Giêsu, nam và nữ, Thánh Luca ám chỉ đến Nước Thiên Chúa. Trong nước này sẽ có sự hòa giải giữa người nam và người nữ, giữa người lập gia đình và người độc thân, giữa người mạnh khoẻ và người đau yếu, giữa người giàu có và người nghèo khổ. Trích đoạn này không chỉ giàu hình ảnh về Kitô học [trình bày một Chúa Giêsu không loại trừ ai ra khỏi tình yêu của Ngài], nhưng còn giàu hình ảnh về Giáo Hội học [Giáo Hội ôm chầm hết mọi người, không loại trừ ai]. Những người nữ trong Tin Mừng hôm nay là những chứng nhân của những gì Chúa Giêsu đã làm ở Galilê, trên đường lên Giêrusalem, và trong Giêrusalem, ngay cả trong bữa tiệc ly. Họ rao giảng ý nghĩa của Tin Mừng về những gì họ đã chứng kiến (x. Lc 24:7-10) và đón nhận lời hứa được đón nhận Chúa Thánh Thần (x. Cv 1-2).
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
