(2 Sm 7:4-17; Mc 4:1-20)
Hôm qua chúng ta nghe về việc vua Đavít rước Hòm Bia Thiên Chúa về nơi cư ngụ. Nhưng điều đó vẫn chưa làm cho vua hài lòng vì vua thấy Đức Chúa vẫn ở trong nhà tạm còn vua thì ở trong cung điện sang trọng. Đây là một ý hướng tốt mà theo con người ai cũng phải tán đồng. Nhưng điều đó không phải là điều Đức Chúa muốn, nên “đêm ấy, có lời Đức Chúa phán với ông Nathan rằng: “Hãy đi nói với tôi tớ của Ta là Đavít: Đức Chúa phán thế này: Ngươi mà xây nhà cho Ta ở sao? Thật vậy, từ ngày Ta đưa con cái Israel lên từ Aicập cho tới ngày hôm nay, Ta không hề ở trong một ngôi nhà, nhưng Ta đã nay đây mai đó trong một cái lều và trong một nhà tạm. Trong suốt thời gian nay đây mai đó với toàn thể con cái Israel, có bao giờ Ta đã lên tiếng hỏi một trong các thủ lãnh Israel mà Ta đã đặt lên chăn dắt dân Ta là Israel: ‘Sao các ngươi không xây cho Ta một ngôi nhà bằng gỗ bá hương?’” (2 Sm 7:4-7). Trong những lời này, Đức Chúa đã cho chúng ta biết Ngài luôn luôn đồng hành với chúng ta chứ Ngài không chỉ ở trong ‘Nhà Tạm’ hay trong ‘nhà thờ’ [nhà nguyện]. Nói cách khác, chúng ta không thể ‘giam’ Đức Chúa trong những ngôi thánh đường chúng ta xây lên cho Ngài mà không để Ngài đến cư ngụ trong ngôi thánh đường bằng xương bằng thịt, đó là con tim và cuộc sống của chúng ta.
Điều thứ hai chúng ta đáng suy gẫm là việc thay vì vua Đavít dựng một ngôi nhà cho Đức Chúa, thì chính Ngài sẽ thiết lập một nhà cho vua: “Ta sẽ cho ngươi được thảnh thơi, không còn thù địch nào nữa, Đức Chúa báo cho ngươi biết là Đức Chúa lập cho ngươi một nhà. Khi ngày đời của ngươi đã mãn và ngươi đã nằm xuống với cha ông, Ta sẽ cho dòng dõi ngươi đứng lên kế vị ngươi, một người do chính ngươi sinh ra, và Ta sẽ làm cho vương quyền của nó được vững bền” 2 Sm 7:11-12). Đây là một sự chuyển đổi diệu kỳ: Thay vì một ngôi nhà bị phá huỷ theo thời gian là một nhà vững bền đến muôn đời. Nói cách cụ thể hơn, những gì chúng ta làm cho Thiên Chúa thì giới hạn và chóng tàn, còn những gì Thiên Chúa thiếp lập và ban cho chúng ta thì tồn tại muôn đời. Nhiều lúc, khi làm một điều gì chúng ta nghĩ mình đang làm cho Chúa và người khác, nhưng thật ra, chính Chúa đang làm cho mình những điều trọng đại hơn, đó là làm cho tên tuổi của mình được vinh quang và lưu truyền đến muôn đời. Hãy để Chúa thực hiện những kỳ công của Ngài trên cuộc đời chúng ta.
Bài Tin Mừng hôm nay trình thuật lại cho chúng ta dụ ngôn Những Hạt Giống [hay Người Gieo Giống]. Nếu chúng ta lưu ý kỹ, bài Tin Mừng gồm bốn phần: bối cảnh (4:1-2), dụ ngôn (4:3-9), mục đích của dụ ngôn (4:10-12), và giải thích dụ ngôn (4:13-20). Trong phần bối cảnh, chúng ta thấy Thánh Máccô đặt Chúa Giêsu ngồi trên thuyền giảng dạy dân chúng. Ngài sử dụng dụ ngôn như là phương tiện chính để giảng dạy. Trong tiếng Hy Lạp, từ dụ ngôn parabole, ám chỉ một sự so sánh hoặc loại suy. Theo các học giả Kinh Thánh, dụ ngôn có thể được giải thích theo ba cấp độ khác nhau: Chúa Giêsu, Giáo Hội sơ khai, và Tin Mừng. Theo Dodd, dụ ngôn là một hình ảnh hoặc một sự tương đồng được rút ra từ thiên nhiên hoặc cuộc sống thường ngày nhằm nắm lấy thính giả bởi những điểm rõ ràng và lạ thường, và để lại trong tâm trí người nghe một sự nghi ngờ đủ về những ứng dụng cần thiết mà người nghe phải thực hành trong đời sống thường ngày.
Về dụ ngôn, chúng ta thấy nó đi theo một quy luật kể chuyện rất hay: ngắn gọn, lặp lại để tạo thành một kiểu mẫu để dễ nhớ, và gây kinh ngạc hoặc đối chiếu vào cuối câu chuyện. Theo các học giả Kinh Thánh, vì điểm tập trung là các hạt giống và những gì xảy ra cho chúng, nên tựa đề tốt nhất là ‘dụ ngôn các hạt giống.’ Các loại đất khác nhau cũng quan trọng, và như thế cũng có thể gọi là ‘dụ ngôn bốn loại đất.’ Nội dung chính của dụ ngôn là nói về tình yêu bao la của Thiên Chúa. Ngài ban cho con người Nước trời qua việc giảng dạy của Chúa Giêsu và sự đáp tra khác nhau của người nghe. Nói cách khác, Chúa Giêsu sử dụng dụ ngôn này để nói về những cách đón nhận đáp trả khác nhau của người nghe về sứ điệp Nước Trời mà Ngài rao giảng. Dụ ngôn này cũng là nguồn khích lệ cho những ai đang gặp sự chống đối trên con đường làm chứng cho Ngài: Nước Thiên Chúa sẽ đến với sự giàu có phong phú của nó. Điều này được ám chỉ trong những hạt lúa rơi vào đất tốt.
Trong lời giải thích, Chúa Giêsu đưa ra những chướng ngại vật khác nhau cho đức tin – Xatan (4:15), bắt bớ (4:16-17) và những vinh hoa phú quý của đời (4:18-19); nó kết thúc bằng việc vẽ lên những đặc tính cần thiết của người môn đệ (4:20). Nhưng trên hết, chúng ta cần lưu ý đến định mệnh của những hạt giống trong những loại đất khác nhau: “Còn những kẻ được gieo trên nơi sỏi đá là những kẻ khi nghe Lời thì liền vui vẻ đón nhận, nhưng họ không đâm rễ mà là những kẻ nông nổi nhất thời; sau đó, khi gặp gian nan hay bị ngược đãi vì Lời, họ vấp ngã ngay. Những kẻ khác là những kẻ được gieo vào bụi gai: đó là những kẻ đã nghe Lời, nhưng những nỗi lo lắng sự đời, bả vinh hoa phú quý cùng những đam mê khác xâm chiếm lòng họ, bóp nghẹt lời khiến Lời không sinh hoa kết quả gì. Còn có những người được gieo trên đất tốt: đó là những kẻ nghe Lời và đón nhận, rồi sinh hoa kết quả, kẻ được ba chục, kẻ được sáu chục, kẻ được một trăm” (Mc 4:16-20). Chính Chúa Giêsu đã giải thích cách rõ ràng dụ ngôn này. Nhìn lại bốn loại hạt giống, chúng ta thuộc loại nào. Hay nói đúng hơn, chúng ta đang bị chướng ngại vật nào ngăn cản sự sinh hoa kết trái của lời Chúa trong cuộc đời chúng ta: Xatan, gian nan hay bị ngược đãi vì Lời, nỗi lo lắng sự đời, bả vinh hoa phú quý cùng những đam mê khác, hay những kẻ nghe Lời và đón nhận?
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
