(Hc 47:2-11; Mc 6:14-29)
Trong bài đọc 1, chúng ta nghe tác giả sách Huấn Ca ca ngợi vua Đavít về những gì vua đã đạt được. Điều đáng lưu ý ở đây là việc “vua Đavít được chọn giữa hàng con cái Israel” (Hc 47:2). Trong Kinh Thánh, việc được Thiên Chúa chọn là điều quý giá nhất của một người. Thiên Chúa chọn rồi trao cho người đó một sứ mệnh. Như vậy, tất cả những gì người đó đạt được đều bắt nguồn từ việc được chọn. Thật vậy, vua Đavít được Thiên Chúa chọn, được ban cho sức mạnh để đối đầu với kẻ thu. Tuy nhiên, trong tất cả những gì vua Đavít đã làm, điều làm ông được tôn vinh nhất là vua đã “dùng lời tôn vinh chúc tụng mà ngợi khen Đấng Thánh Tối Cao; với trọn cả tâm tình, ông hát lên những khúc thánh thi tỏ lòng yêu mến Đấng tạo thành ông” (Hc 47:8). Không những thế, vua còn sắp xếp để con cái Israel cũng có được tâm tinh như ông: “Ông cắt đặt ca viên, để trước bàn thờ, họ hát những bài ca thánh thót. Ông tổ chức cho các ngày lễ tăng thêm vẻ huy hoàng, và sắp xếp cho lễ lạt được hoàn hảo, để trong những ngày ấy, Danh Thánh được ca khen và từ sáng sớm, lời chúc tụng vang lên trong đền thánh” (Hc 47:9-10). Chi tiết này giúp chúng ta nhìn lại thái độ của mình trong tương quan với Chúa. Chúng ta cần phải có tâm tình như vua Đavít, là biến ngày sống của mình thành lời ca tụng Thiên Chúa. Không những thế, khi đã khám phá ra vẻ đẹp của tình yêu Chúa, chúng ta cần truyền cảm hứng đó cho anh chị em mình, để họ cũng được cảm nếm sự ngọt ngào của tình yêu Chúa qua việc tán dương Ngài.
Chúng ta hiểu ý nghĩa của bài Tin Mừng hôm nay cách sâu hơn khi chúng ta đặt nó vào đúng trong bối cảnh. Một cách tụ thể, bài Tin Mừng hôm nay được đặt giữa việc Chúa Giêsu sai 12 môn đệ đi rao giảng (Mc 6:7-13) và phép lạ hoá bánh ra nhiều (Mc 6:30-44). Tuy nhiên, điều chúng ta để ý ở đây là việc Chúa Giêsu sai 12 tông đồ đi và trước khi làm phép lạ hoá bánh ra nhiều, Thánh Máccô nói về việc các môn đệ trở về và nói cho Chúa Giêsu biết những điều họ đã làm và dạy. Nói cách ngắn gọn, cấu trúc của bối cảnh bài Tin Mừng hôm nay như sau: 12 tông đồ được sai đi – Gioan Tẩy Giả bị trảm quyết – 12 tông đồ trở về kể cho Chúa Giêsu nghe những gì họ đã làm và dạy. Điều này có nghĩa là gì? Điều này nhắc nhở chúng ta về một thực tại không thể tránh của những người môn đệ của Chúa Giêsu: Từ khi được sai đi đến trở về lại với Ngài chúng ta phải chịu đau khổ và bách hại vì làm chứng cho sự thật.
Chúng ta có thể chia Bài Tin Mừng hôm nay thành hai phần: Phần 1 nói về vua Hêrôđê [Antipas] và Chúa Giêsu (Mc 6:14-16); phần 2 nói về vua Hêrôđê và Thánh Gioan Tẩy Giả. Trong phần 1, chúng ta thấy vua Hêrôđê nghe nói về Chúa Giêsu là Người nổi danh và ông ta “tò mò” muốn biết Người là ai. Lúc này, Thánh Gioan Tẩy Giả đã bị trảm quyết. Chúng ta biết điều này dựa vào câu “có kẻ nói: Đó là ông Gioan Tẩy Giả từ cõi chết trỗi dậy, nên mới có quyền năng làm phép lạ” (Mc 6:14) và câu chuyện đi theo. Những câu trả lời khác [là ngôn sứ Isaia hay một trong các ngôn sứ] hướng chúng ta đến với câu hỏi mà Chúa Giêsu sẽ hỏi các mộn đệ ở Caesarea Philippi [trong chương 8]: “Người ta bảo Thầy là ai?” (Mc 8:27). Theo vua Hêrôđê, Chúa Giêsu là Gioan Tẩy Giả trỗi dậy: “Vua Hêrôđê nghe thế, liền nói: “Ông Gioan, ta đã cho chém đầu, chính ông đã trỗi dậy!” (Mc 6:16). Đối với chúng ta, Chúa Giêsu là ai?
Phần 2 kể lại câu chuyện Thánh Gioan Tẩy Giả bị trảm quyết. Chúng ta sẽ phân tích phần này cách chi tiết theo một “kịch bản.” Nói cách khác, chúng ta sẽ phân tích các “diễn viên” trong vở kịch này và đặt mình vào trong kịch bản xem mình đang đóng vai nào.
Diễn viên thứ nhất là Gioan Tẩy Giả: Ông sẵn sàng làm chứng cho sự thật dù phải trả giá bằng mạng sống của mình. Các Tin Mừng trình bày Thánh Gioan Tẩy Giả là một người luôn làm chứng cho Chúa Giêsu suốt cả cuộc đời của mình. Cuộc đời ông chỉ có ý nghĩa khi được gắn chặt với Chúa Giêsu. Ngài không sợ những người chỉ có thể giết chết thân xác. Ngài chỉ sợ Đấng giết chết cả thân xác và linh hồn. Chính vì lý do này, ngài luôn sống và làm chứng cho sự thật. Ngài luôn đi trước Chúa Giêsu để dọn đường trong “khi sống” [sinh ra] cũng như khi chết. Chỉ những ai gắn chặt cuộc đời của mình với Chúa Giêsu, Đấng là sự thật, mới có khả năng sống và làm chứng cho sự thật trong xã hội đang tuyên truyền lối sống giả tạo hôm nay.
Diễn viên thứ hai là vua Hêrôđê: Ông ta rất muốn biết Chúa Giêsu. Nhưng động lực thúc đẩy ông ta để biết Chúa Giêsu thì sai. Ông không muốn biết Chúa Giêsu để trở nên môn đệ của Ngài, mà chỉ để thoả mãn tính hiếu kỳ. Chúng ta [nhất là những người được thánh hiến] dễ dàng rơi vào tình trạng này. Chúng ta biết và muốn biết Chúa Giêsu nhiều hơn nhưng không phải để trở nên những người môn đệ chân chính của Ngài, mà chỉ để thoả mãn “sự tò mò của trí tuệ” và “tỏ ra” mình là người thông hiểu ‘mầu nhiệm Nước Thiên Chúa.” Điều thứ hai vua Hêrôđê làm là ông bắt Gioan Tẩy Giả tống ngục vì đã nói sự thật về việc xấu ông đã làm là “đã lấy bà Hêrôđia, vợ của người anh là Philípphê” (Mc 6:17). Chúng ta cũng có thể rơi vào tình trạng này là chúng ta “xa tránh” hoặc “nói xấu” những người đã sửa sai [góp ý huynh đệ] chúng ta. Chúng ta tống ngục họ bằng cách giam họ trong “nhà tù thành kiến” mà chúng ta xây lên và dần dần loại họ ra khỏi con tim của mình. Điều cuối cùng về vua Hêrôđê là ông chỉ “hứa” mà không suy nghĩ về những hậu quả của lời hứa của mình. Luật trong đời là: Hãy suy nghĩ hai lần trước khi nói và hãy nói những gì mang lại niềm vui, sự hợp nhất và danh thơm tiếng tốt cho người khác.
Diễn viên thứ ba là bà Hêrôđia: Bà căm thù Gioan Tẩy Giả và muốn giết ông vì ông chống lại đời sống vô luân của bà, nhưng không được (x. Mc 6:19). Bà giữ lòng hận thù và tìm cơ hội để trả thù. Và khi có cơ hội bà liền chộp lấy để đạt mục đích của mình. Có lẽ chúng ta không như thế vì chúng ta không giết kẻ thù của mình [chúng ta sợ phạm tội giết người]. Điều chúng ta thường làm là chỉ đơn giản “nói không tốt” về họ tí thôi! Đây thường là cách trả thù của chúng ta. Chúng ta thường nghe nhiều người nói rằng: Tôi tha thứ chứ tôi không thể quên! Câu này nghe qua có vẻ bình thường và dễ dàng lấy được sự cảm thông của người khác. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm, khi chúng ta tha thứ mà không quên điều người khác làm cho mình thì giống như chúng ta đập đổ một bức tường, nhưng vẫn giữ lại cái móng. Khi có cơ hội chúng ta dễ dàng xây lại bức tường ngăn cách mà chúng ta đã phá huỷ. Khi làm như thế, chúng ta từ từ sẽ trở nên giống bà Hêrôđia là giết chết chứng nhân của sự thật – tiếng nói của lương tâm của chúng ta.
Diễn viên cuối cùng là con gái của Hêrôđia [Salômê]: Cô ta luôn muốn làm vừa lòng người khác mà không có khả năng quyết định cho cuộc đời của mình. Cô chỉ biết sống theo tiếng nói của dư luận, ngay cả khi sẵn sàng làm việc xấu – giết chết “nhân chứng của sự thật.” Có lần nào trong đời chúng ta đã chạy theo tiếng nói của dư luận để sống không đúng với nhân vị và ơn gọi của mình không? Thiên Chúa ban cho chúng ta tự do để chọn lựa cho mình lối sống xứng hợp với ơn gọi làm con Thiên Chúa. Hãy sống theo ý Chúa hơn là sống theo ý của người đời mà đánh mất Chúa.
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
