Trung Thành Và Thích Nghi
TRONG SỨ MẠNG CỦA NỮ TU MẾN THÁNH GIÁ
TIẾP NỐI SỨ MẠNG CỦA CHÚA GIÊSU KITÔ TRONG LÒNG THẾ GIỚI HÔM NAY
“Không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ… rượu mới thì phải đổ vào bầu da mới” (Lc5,33-39)
Với dòng chảy không ngừng của thời gian, trải qua bao biến cố thăng trầm của hành trình sứ mạng, người nữ tu Mến Thánh Giá luôn được mời gọi sống và thực thi sứ mạng tông đồ thừa sai trong sự hài hòa sâu sắc giữa trung thành và thích nghi. Trung thành không phải là giữ lại những gì đã cũ kỹ, nhưng là giữ lấy tinh thần cốt lõi, giá trị nền tảng để làm nên căn tính của mình. Thích nghi cũng không phải là chạy theo cái mới một cách hời hợt, nhưng là mở lòng đón nhận sức sống mới mà Thiên Chúa không ngừng ban tặng. Chính lời mời gọi của Chúa: “Không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ… rượu mới thì phải đổ vào bầu da mới ”(Lc5,33-39) đã thôi thúc chúng ta biết làm mới chính mình, để vừa trung thành với điều cốt yếu, vừa can đảm đổi mới những gì cần thiết, hầu đón nhận trọn vẹn ân sủng của Tin Mừng trong đời sống sứ vụ hôm nay.
Trong sứ mạng của người nữ tu Mến Thánh Giá, lời mời gọi ấy càng trở nên sống động và cấp thiết. Trung thành là gắn bó trọn vẹn với linh đạo Thập giá, với ý hướng của Đấng Sáng Lập với tình yêu tự hiến mà Chúa Giêsu Kitô đã sống và trao ban, là tiếp nối sứ mạng cứu độ của Người bằng đời sống cầu nguyện, hy sinh và phục vụ âm thầm. Nhưng đồng thời, thích nghi lại chính là biết đọc ra những dấu chỉ của thời đại, không ngừng học hỏi và vận dụng các phương thế để diễn tả tình yêu Thánh giá một cách mới mẻ, gần gũi, thiết thực hợp với thời đại và hoàn cảnh của thế giới hôm nay – nơi con người đang khao khát ý nghĩa, sự chữa lành và niềm hy vọng.
Như “rượu mới cần bầu da mới”, người nữ tu được mời gọi không ngừng đổi mới con tim, lối sống và cách thi hành sứ mạng, để tình yêu của Chúa Kitô không bị khép kín trong những khôn mẫu cũ nhưng luôn tỏa sáng trong lòng xã hội. Nhờ đó, đời sống thánh hiến trở thành dấu chỉ vừa trung thành với căn tính, vừa thích nghi trong sứ vụ để tiếp tục làm chứng cho Tin Mừng của Chúa trong thế giới hôm nay.
Ngay từ buổi đầu thành lập, Đấng Sáng lập đã định hướng rõ ràng cho đời sống của chị em: Thuộc trọn về Đức Kitô và dấn thân phục vụ Hội Thánh trong tinh thần hy sinh và yêu mến Thánh Giá. Ngài khuyên dạy: “Các con hãy yêu mến Thánh Giá, vì nơi đó là nguồn mạch mọi ơn lành” (Ltk). Lời mời gọi ấy vẫn vang vọng cho đến hôm nay như một kim chỉ nam cho mọi thế hệ của người nữ tu Mến Thánh Giá. Đời sống của người nữ tu Mến Thánh Giá phải là một sự kết hợp mật thiết giữa chiêm niệm và hoạt động, giữa cầu nguyện và sứ vụ, để mọi việc làm đều phát xuất từ tình yêu đối với Đức Kitô và hướng đến việc cứu độ các linh hồn.
Với bối cảnh hiện nay, khi Hội đồng Giám mục Việt Nam mời gọi toàn thể cộng đoàn dân Chúa sống chủ đề mục vụ: “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai”, thì người nữ tu Mến Thánh Giá càng ý thức rõ hơn căn tính và sứ mạng của mình. Điều này thôi thúc chị em sống sự trung thành với đặc sủng và thích nghi trong cách thế thi hành sứ vụ, để trở nên những chứng nhân sống động của Tin Mừng.
- Đấng Sáng lập – người trung thành trong sứ vụ tông đồ.
Lật lại những trang sử thiêng liêng của Đấng Sáng lập Đức Cha Pierre Lambert de la Motte, chúng ta nhận ra một mẫu gương sống động của lòng trung thành. Ngài đã rời bỏ quê hương, chấp nhận muôn vàn gian khó nơi vùng đất truyền giáo, để mang Tin Mừng đến cho những con người chưa biết Chúa. Nhưng điều làm nên chiều sâu nơi con người ngài không chỉ là những công việc lớn lao, mà chính là một tâm hồn luôn gắn bó mật thiết với Chúa Giêsu Kitô, nguồn mạch của mọi sứ vụ.
Đấng Sáng Lập – người trung thành với tinh thần nội tâm: Sống kết hiệp sâu sa với Chúa, đặt Chúa làm trung tâm của đời sống. Đức Cha Lambert de la Motte đã nhấn mạnh: “Người Tông đồ đích thực không phải là người làm nhiều việc, nhưng là người kết hiệp mật thiết với Thiên Chúa, để chính Ngài hành động qua mình”(Huấn thị thừa sai). Bởi lẽ, sứ vụ thừa sai không bắt đầu từ hoạt động mà khởi đi từ cầu nguyện, từ sự biến đổi nội tâm. Chính trong thinh lặng và chiêm niệm, người tông đồ kín múc được sức mạnh để ra đi và phục vụ. Điều này giúp ta hiểu sâu sa hơn lời Chúa Giêsu: “Không có Thầy anh em chẳng làm gì được” (Ga15,5).
Đấng Sáng Lập – người trung thành sống và làm chứng giữa những thách đố của thời đại: Ngài luôn nhắc nhở: “Phải sẵn sàng từ bỏ chính mình, vác thập giá mỗi ngày để theo Chúa Giêsu”(Huấn thị thừa sai). Hôm nay sứ vụ thừa sai không chỉ ở những vùng đất xa xôi, mà còn hiện diện ngay trong môi trường sống thường ngày, nơi gia đình, nơi công việc, nơi những con người đang khao khát ý nghĩa cuộc đời… trung thành không phải là giữ nguyên hình thức cũ, nhưng phải biết canh tân để Tin Mừng được loan báo cách sống động và phù hợp với con người hôm nay.
Đấng Sáng Lập – người trung thành sống khiêm tốn, phục vụ và sẵn sàng hiến thân: Người thừa sai không tìm vinh quang cho bản thân, nhưng luôn hướng về vinh quang Thiên Chúa và phần rỗi các linh hồn. “Chúng ta không tìm vinh quang cho mình nhưng chỉ tìm vinh quang Thiên Chúa và phần rỗi các linh hồn”. Tinh thần này cũng chính là nhịp đập của đời sống tông đồ mà Thánh Phaolô đã sống: “Khốn cho tôi nếu tôi không rao giảng Tin Mừng” (1Cr9,16). Người thừa sai không thể giữ Tin Mừng cho riêng mình, nhưng luôn thao thức mang Chúa đến cho người khác, bằng chính đời sống chứng tá của mình.
Trong bối cảnh thế giới hôm nay, sứ vụ thừa sai mời gọi chúng ta vừa trung thành với căn tính vừa can đảm canh tân phương thế. Như lời nhắc nhở của Đấng Sáng Lập: “Hãy trung thành với ơn gọi đã lãnh nhận, dù trong những điều nhỏ bé nhất, vì chính nơi đó Thiên Chúa được tôn vinh”. Trung thành không phải là điều gì xa vời, nhưng bắt đầu từ những việc rất nhỏ: một lời nói yêu thương, một cư chỉ phục vụ, một hy sinh âm thầm. Chính trong những điều nhỏ bé ấy, Tin Mừng được gieo vãi và lớn lên.
Là những nữ tu Mến Thánh Giá – những con người bước tiếp trong sứ mạng ấy, vậy tôi có đang sống trung thành với sứ vụ Chúa trao không? Tôi có để cho “rượu mới” của ân sủng đổi mới đời sống mình mỗi ngày không?
- Thích nghi – phương thế loan báo Tin Mừng trong thế giới hôm nay
Trong hành trình theo Chúa Kitô, người nữ tu Mến Thánh Giá không chỉ được mời gọi sống trung thành với linh đạo của mình, nhưng còn phải không ngừng học hỏi và canh tân để sứ mạng loan báo Tin Mừng luôn mang sức sống mới giữa lòng thế giới hôm nay. Lời Chúa nhắc nhở: “Không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ…” (Mc2,22) vẫn luôn vang vọng như một định hướng cho đời sống tông đồ trong mọi thời đại.
Thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ với những tiến bộ của khoa học, công nghệ và truyền thông. Con người ngày càng mở rộng tri thức, nhưng đồng thời cũng đối diện với nhiều khủng hoảng niềm tin, giá trị và ý nghĩa cuộc sống. Trong bối cảnh ấy, việc loan báo Tin Mừng đòi hỏi người nữ tu không thể dừng lại ở những phương thến quen thuộc, nhưng cần biết học hỏi không ngừng để hiểu con người thời đại và tìm ra những cách thức phù hợp để đến với họ. Thánh Phaolô cũng đã sống tinh thần này khi nói: “tôi đã trở nên mọi sự cho mọi người, để bằng mọi cách cứu được một số người” (1Cr9,22).
Việc học hỏi không chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên môn hay kỹ năng mục vụ, nhưng còn là sự đào sâu đời sống thiêng liêng. Chính Chúa Giêsu đã nói: “Hãy ở lại trong Thầy… vì không có Thầy anh em chẳng làm gì được” (Ga 15,4-5). Bởi lẽ, chỉ khi gắn bó mật thiết với Đức Kitô Chịu Đóng Đinh, người nữ tu mới có thể nhận ra đâu là con đường Thiên Chúa muốn mình bước đi. Học hỏi vì thế trở thành một hành trình hoán cải liên lỉ, giúp người tông đồ luôn mới mẻ trong tình yêu và trong cách phục vụ.
Theo linh đạo Mến Thánh Giá và tinh thần của Đức Cha Lambert de la Motte, người nữ tu Mến Thánh Giá được mời gọi trở nên của lễ hiến dâng, sống kết hợp với hy tế của Chúa Kitô để cầu nguyện và góp phần cứu độ các linh hồn. Thánh Phao-lô mời gọi: “Anh em hãy hiến dâng thân mình làm của lễ sống động, thánh thiện và đẹp lòng Thiên Chúa” (Rm12,1). Chính đời sống dâng hiến ấy là nền tảng cho mọi sự thích nghi, bởi vì chỉ khi thuộc trọn về Chúa, người tông đồ mới có thể thực sự thuộc trọn về sứ mạng.
Trong thực tế, việc vận dụng những phương thế mới có thể rất đa dạng: Sử dụng mạng xã hội để chia sẻ Lời Chúa, đồng hành thiêng liêng với người trẻ, hiện diện giữa những hoàn cảnh khó khăn của xã hội, hay đơn giản là biết lắng nghe và cảm thông với những người đang đau khổ. Mỗi hoàn cảnh đòi hỏi một cách tiếp cần khác nhau, và chính sự linh hoạt, sáng tạo trong tình yêu sẽ làm cho Tin Mừng trở nên gần gũi và dễ đón nhận hơn.
Tuy nhiên, thích nghi không có nghĩa là chạy theo thế gian, nhưng là biết phân định để chọn lựa những gì phù hợp với Tin Mừng và với đoàn sủng. Người nữ tu Mến Thánh Giá được mời gọi vừa mở ra với cái mới, vừa giữ vững căn tính của mình: sống tinh thần Thập giá, khiêm tốn, âm thầm và phục vụ. Chính sự hài hòa giữa trung thành và sáng tạo sẽ làm cho đời sống thánh hiến trở thành một chứng tá sống động. Thánh Phaolô nhắc nhở: “Đừng rập theo đời này, nhưng hãy cải biến con người anh em bằng cách đổi mới tâm thần” (Rm12,2).
Sau cùng, việc không ngừng học hỏi và canh tân phương thế loan báo Tin Mừng chính là một cách thế sống tình yêu. Như lời Thánh Phê-rô mời gọi: “Hãy luôn sẵn sàng trả lời cho bất cứ ai chất vấn về niềm hy vọng của anh em” (1Pr3,15). Khi người nữ tu sẵn sàng ra khỏi sự an toàn của mình để học hỏi, để thay đổi, để đến với tha nhân bằng những cách thức mới mẻ, thì chính đời sống ấy trở thành câu trả lời sống động cho thế giới hôm nay – một thế giới đang khát khao Thiên Chúa mà đôi khi chưa nhận ra Người.
Với bối cảnh của xã hội hôm nay, là một nữ tu Mến Thánh Giá tôi có ý thức rằng việc không ngừng học hỏi là một phần của ơn gọi và sứ vụ được trao phó? Trước những thay đổi nhanh chóng của thời đại, tôi có sẵn sàng đón nhận những điều mới mẻ để phục vụ sứ vụ loan báo Tin Mừng? Và tôi đã và đang có những sáng kiến linh hoạt nào để phục vụ công việc loan báo Tin Mừng cho con người ngày nay?
Lời kết
Trong hành trình tiếp nối sứ mạng cứu độ của Chúa Giêsu Kitô, người nữ tu Mến Thánh Giá không chỉ bước đi, nhưng bước đi với một trái tim luôn được định hướng bởi hai nhịp đập song hành: trung thành và thích nghi. Trung thành để không bao giờ rời xa cội nguồn là chính Đức Giêsu Kitô chịu đóng đinh – nơi phát sinh mọi ân sủng và là đỉnh cao của tình yêu cứu độ. Trung thành để giữ vững căn tính thánh hiến, sống tinh thần hy sinh, khiêm tốn và hiến dâng như một của lễ âm thầm nhưng liên lỉ dâng lên Thiên Chúa cho phần rỗi muôn người. Nhưng đồng thời, người nữ tu cũng được mời gọi không ngừng thích nghi, để tình yêu Thập giá ấy không bị khép kín trong những hình thức cũ, nhưng được diễn tả cách sống động, gần gũi và có khả năng chạm đến những con người của thời đại hôm nay.
Chính trong sự hòa quyện ấy, sứ vụ mới thực sự sinh hoa trái. Bởi lẽ, trung thành mà thiếu thích nghi có thể làm cho đời sống đức tin trở nên khô cứng, đóng kín trước những thao thức của thế giới. Ngược lại, thích nghi mà thiếu trung thành lại dễ đánh mất chiều sâu nội tâm và căn tính linh đạo. Người nữ tu Mến Thánh Giá được mời gọi sống một sự quân bình tinh tế: vừa bám rễ sâu trong Thập Giá, vừa vươn mình ra với thế giới, vừa lặng lẽ trong cầu nguyện, vừa quảng đại dấn thân, vừa giữ lấy điều cốt lõi, vừa can đảm đổi mới cách thế biểu lộ.
Như lời Chúa Giêsu: “Như Cha đã sai Thầy, Thầy cũng sai anh em” (Ga20,21). Sứ mạng ấy không dừng lại ở một thời điểm, nhưng luôn được tiếp diễn qua dòng lịch sử, nơi mỗi người nữ tu trở thành một “khí cụ sống động” của tình yêu cứu độ. Chính trong những việc nhỏ bé hằng ngày, trong những hy sinh không ai biết đến, trong những nỗ lực học hỏi và đổi mới âm thầm, người nữ tu đang tiếp tục viết nên Tin Mừng bằng chính cuộc đời mình.
Và như thế, hành trình trung thành và thích nghi không chỉ là một bổn phận, nhưng là một lời đáp trả tình yêu. Một tình yêu được khơi nguồn từ Thập Giá, được nuôi dưỡng trong cầu nguyện, và được lan tỏa trong sứ vụ. Để rồi, giữa lòng thế giới hôm nay, người nữ tu Mến Thánh Giá vẫn âm thầm nhưng mạnh mẽ tiếp nối sứ mạng của Chúa Giêsu Kitô – làm cho tình yêu cứu độ của Ngài vẫn tiếp tục chạm đến từng con người, từng tâm hồn và từng hoàn cảnh của thời đại hôm nay.
Nữ tu Anna Nguyễn Thị Thi
Hội dòng Mến Thánh Giá Huế
