(Cv 18:23-28; Ga 16:23b-28)
Trong bài đọc 1, chúng ta tìm thấy một hình ảnh cụ thể về việc Thiên Chúa có thể sử dụng mọi người để trở nên chứng nhân rao giảng Tin Mừng của Ngài. Trong những ngày trước, chúng ta nghe kể về việc Phaolô thường bị người Do Thái chống đối và loại trừ khi thánh nhân rao giảng cho họ. Nhưng trong trình thuật hôm nay, chúng ta nghe về câu chuyện của Apôlô, một người Do Thái đã trở nên khí cụ của Thiên Chúa. Tuy nhiên, trong trình thuật chúng ta được cho biết những phẩm chất đã làm cho Apôlô trở nên người môn đệ của Chúa Giêsu: “Ông là người có tài hùng biện và thông thạo Kinh Thánh. Ông đã được học Đạo Chúa; với tâm hồn nồng nhiệt, ông thường lên tiếng giảng dạy chính xác những điều liên quan đến Đức Giêsu, tuy rằng ông chỉ biết có phép rửa của ông Gioan. Ông bắt đầu mạnh dạn rao giảng trong hội đường” (Cv 18:24-26). Những lời trên cho thấy ông là một người Do Thái đích thực. Với Kinh Thánh là khí cụ rao giảng của mình, ông mạnh mẽ và công khai bẻ lại người Do Thái, dẫn Kinh Thánh mà minh chứng rằng Đức Giêsu là Đấng Kitô” (Cv 18:28). Điều đáng để chúng ta lưu ý trong những phẩm chất của Apôlô là có “tâm hồn nồng nhiệt.” Chính tâm hồn nhiệt thành đã giúp ông sử dụng kiến thức và khả năng [về Thánh Kinh] mình có để trở thành nhân chứng cho Đức Kitô. Chi tiết này giúp chúng ta hiểu rằng, Thiên Chúa sẽ sử dụng những khả năng [những nén] Ngài đã ban cho chúng ta để rao giảng Tin Mừng. Nhưng nhiều người trong chúng ta lại không lưu ý phát triển khả năng của mình mà đi so sánh mình với người khác để rồi trở nên ghen tỵ, cay đắng, tranh chấp và chia rẽ. Hãy có tâm hồn rộng mở và nhìn vào trong con tim của mình để khám phá ra những khả năng mình có, nhất là một tình yêu tuyệt đẹp mà Ngài đã đặt vào trong đó hầu trở nên nhưng chứng nhân yêu thương của Chúa cho anh chị em mình.
Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại cho chúng ta những lời đầy yêu thương của Chúa Giêsu cho các môn đệ liên quan đến việc cầu xin Chúa Cha bất cứ điều gì nhân danh Chúa Giêsu. Xét theo cấu trúc, chúng ta thấy trình thuật có thể được chia ra làm ba phần theo cấu trúc “bánh mì kẹp”: Mở đầu và kết thúc với việc khuyến khích các môn đệ xin Chúa Cha nhân danh Chúa Giêsu và phần giữa nêu lên lý do tại sao Chúa Giêsu không còn dùng dụ ngôn để nói với các môn đệ. Điều đáng để chúng ta quan lưu ý là trong cả hai câu 23 và 26 đều có từ “ngày ấy.” Thuật ngữ này được sử dụng ở đây để nói lên tình trạng mới của các môn đệ được phản chiếu trong những lời hứa của Chúa Giêsu về những gì sẽ đến. Trong bối cảnh này, lời hứa cho các môn đệ trong tình trạng mới chính là những điều các ông xin nhân danh Chúa Giêsu sẽ được Chúa Cha ban cho: “Thật, Thầy bảo thật anh em: anh em mà xin Chúa Cha điều gì, thì Người sẽ ban cho anh em nhân danh Thầy. Cho đến nay, anh em đã chẳng xin gì nhân danh Thầy. Cứ xin đi, anh em sẽ được, để niềm vui của anh em nên trọn vẹn” (Ga 16:23b-24)// “Ngày ấy, anh em sẽ nhân danh Thầy mà xin, và Thầy không nói với anh em là Thầy sẽ cầu xin Chúa Cha cho anh em” (Ga 16:26). Chìa khoá để mở ý nghĩa của những lời trên chính là “niềm vui” Chúa Giêsu mang lại cho các môn đệ. Thuật ngữ “niềm vui của anh em,” niềm vui mà không ai có thể lấy khỏi họ, có thể ám chỉ đến việc bắt bớ mà các môn đệ phải chịu (x. 15:11). Trong tình trạng bắt bớ đó, các môn đệ sẽ hiểu những gì không rõ ràng cho đến khi Chúa Giêsu được tôn vinh [và Đấng Bảo Trợ đến]. Và cũng trong tình trạng bắt bớ, tương quan mới của các môn đệ với Chúa Cha sẽ giúp họ đến với Ngài trong cầu nguyện với trọn vẹn sự tin tưởng (x. Ga 14:13-14; 15:7,16). Chi tiết này chỉ ra cho chúng ta thái độ cần có của người môn đệ khi đối diện với những khó khăn, bắt bớ, đau khổ. Trong những hoàn cảnh đó, chúng ta cần chìm sâu trong đời sống cầu nguyện, trong tương quan mật thiết với Chúa Cha. Chỉ như thế, chúng ta mới hiểu rằng những khó khăn, đau khổ trong cuộc sống là yếu tố giúp chúng ta có được một mối tương quan mới, mật thiết hơn với Thiên Chúa.
Trong hai miếng bánh, chúng ta thấy có một sự thay đổi trong tương quan giữa các môn đệ và Chúa Cha. Trong miếng bánh thứ nhất, chúng ta được biết là các môn đệ sẽ được Chúa Cha ban cho những gì xin nhân danh Chúa Giêsu. Nhưng trong miếng bánh thứ hai cho thấy, không phải Chúa Giêsu là Người cầu xin Chúa Cha cho họ vì qua Ngài họ đã có một tương quan trực tiếp với Chúa Cha. Đây chính là tình trạnh mới của các môn đệ. Điều này giúp chúng ta hiểu điều Chúa Giêsu nói với các môn đệ trong miếng bánh thứ hai: “Thật vậy, chính Chúa Cha yêu mến anh em, vì anh em đã yêu mến Thầy, và tin rằng Thầy từ Thiên Chúa mà đến. Thầy từ Chúa Cha mà đến và Thầy đã đến thế gian. Nay Thầy lại bỏ thế gian mà đến cùng Chúa Cha” (Ga 16:27-28). Chúa Cha yêu mến chúng ta vì chúng ta yêu mến Chúa Giêsu, Đấng Chúa Cha sai đến thế gian. Khi Chúa Giêsu “bỏ thế gian mà đến cùng Chúa Cha,” các môn đệ cũng sẽ được đưa vào trong mối tương quan đầy yêu thương đó. Chính trong mối tương quan trực tiếp đầy yêu thương mà các môn đệ hiểu rằng họ không còn cần dụ ngôn để hiểu rõ về Chúa Cha vì họ đã có mối tương quan trực tiếp với Chúa Cha: “Thầy đã dùng dụ ngôn mà nói những điều ấy với anh em. Sẽ đến giờ Thầy không còn dùng dụ ngôn mà nói với anh em nữa, nhưng Thầy sẽ nói rõ cho anh em về Chúa Cha, không còn úp mở” (Ga 16:25). Phần ở giữa cho chúng ta thấy nếu chúng ta có mối tương quan trực tiếp với Thiên Chúa [với Chúa Giêsu], chúng ta sẽ hiểu rõ những gì Ngài muốn nói với chúng ta. Nói cách cụ thể, khi chúng ta chìm sâu trong đời sống cầu nguyện, nhất là khi cuộc sống chúng ta gặp nhiều khó khăn, thử thách, chúng ta sẽ hiểu được ý nghĩa của những gì Thiên Chúa muốn nói với chúng ta, hay theo lối nói truyền thống, chúng ta sẽ hiểu được thánh ý của Thiên Chúa. Thật vậy, chỉ trong cầu nguyện mà chúng ta có thể canh tân mối tương quan với Thiên Chúa và làm cho mối tương quan đó trở nên mới mẻ, khắng khít và tràn đầy yêu thương mỗi ngày.
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB
