Khói từ các vụ cháy rừng ở Indonesia đã khiến tất cả các trường học tại Đông Timor phải đóng cửa trong ba ngày vào tháng 10. Một người Công giáo trẻ đến từ quốc gia nhỏ bé ở Đông Nam Á này đã kể lại câu chuyện ấy tại cuộc gặp gỡ các nhà lãnh đạo Giáo hội hoạt động trong lĩnh vực môi trường ở Philippines.
“Khói mù từ Indonesia buộc các trường học tại Đông Timor phải đóng cửa trong ba ngày”, bà Isaura Barros, 24 tuổi, thành viên ban điều hành Phong trào Laudato Si’ tại Đông Timor, cho biết.
Chính phủ đã đình chỉ việc học trên toàn quốc từ ngày 15 đến 17 tháng 10 do chất lượng không khí kém.
Bà Barros phát biểu tại cuộc gặp gỡ các nhóm thuộc Phong trào Laudato Si’ khu vực châu Á–Thái Bình Dương, diễn ra từ ngày 24 đến 27 tháng 10 tại Trung tâm Phát triển CBCP-Caritas Philippines ở thành phố Tagaytay, phía Nam Manila. Theo Đài Phát thanh Veritas Á châu đưa tin, cuộc gặp có sự tham dự của 17 đại biểu đến từ Myanmar, Hàn Quốc, Đông Timor, Indonesia và Philippines.
Các đại biểu thuộc các nhóm thuộc Phong trào Laudato Si’ tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương tham dự kỳ tĩnh tâm, chụp ảnh lưu niệm chung tại thành phố Tagaytay, Philippines, trong cuộc gặp gỡ diễn ra từ ngày 24 đến 27 tháng 10 năm 2026. Nguồn ảnh: Cyprianus Lilik Krismantoro Putro cung cấp.
Phong trào Laudato Si’ là một mạng lưới Công giáo được thành lập năm 2015, mang tên Thông điệp Laudato Si’ của Đức Giáo hoàng Phanxicô về việc chăm sóc công trình tạo dựng. Phong trào cho biết hiện có hơn 8.000 tình nguyện viên được đào tạo, gọi là các hoạt náo viên Laudato Si’ (animators), cùng gần 900 tổ chức thành viên.
Các giám mục châu Á ủng hộ hoạt động của phong trào
Đức cha Allwyn D’Silva, Giám mục phụ tá danh dự của Bombay, Ấn Độ, đã tham dự cuộc gặp gỡ qua hình thức trực tuyến. Ngài là Chủ tịch Văn phòng Phát triển Con người của Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC). Đức cha đề cập đến các đợt nắng nóng, lũ quét và những đợt lạnh khó dự đoán trên khắp châu Á, đồng thời cảm ơn các hoạt náo viên ở cấp cơ sở vì những hoạt động của họ.
“Chúng ta đều biết rằng đang có một cuộc khủng hoảng sinh thái tại châu Á cũng như trên toàn thế giới. Phong trào Laudato Si’ đã đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp mọi người nhận thức và quan tâm đến công trình tạo dựng, chăm sóc ngôi nhà chung của mình. Chúng tôi vui mừng vì đang cộng tác với nhau, và tôi nhìn thấy một tương lai rộng mở trong việc kết nối mạng lưới cũng như chăm sóc công trình tạo dựng”, Đức cha D’Silva nói.
Nhà hoạt động khí hậu Lorna Gold, Giám đốc điều hành của phong trào, cũng phát biểu qua video từ Ireland. Bà nhắc lại việc Thánh Phanxicô Assisi cầu nguyện trước thánh giá tại nhà thờ San Damiano đổ nát, nơi ngài nghe được lời: “Hãy đi và sửa chữa nhà của Ta”. Bà nói rằng hoán cải sinh thái là sự hoán cải của toàn thể cộng đồng, chứ không chỉ của từng cá nhân.
Lộ trình hướng đến năm 2030
Bà Cheryl Dugan, Giám đốc khu vực châu Á–Thái Bình Dương của phong trào, và bà Christina Leaño, Phó Giám đốc, đã trình bày lộ trình chiến lược toàn cầu giai đoạn 2027–2030, hướng tới “Tầm nhìn 2035”.
Hai bà cho biết phong trào đã xây dựng lộ trình này qua một tiến trình lắng nghe các cộng đồng cơ sở kéo dài 18 tháng.
Kế hoạch đặt việc hoán cải sinh thái ở vị trí trung tâm, được biểu tượng hóa bằng hình cá ichthys, dấu hiệu con cá của các Kitô hữu thời sơ khai. Tại trung tâm ấy, ba trụ cột gặp nhau:
- Linh đạo sinh thái, bén rễ trong việc dạy giáo lý, phụng vụ và đào tạo đức tin.
- Các cộng đồng bền vững và có khả năng phục hồi.
- Hoạt động vận động mang tính ngôn sứ, bao gồm việc thúc đẩy các chính sách công công bằng và chấm dứt đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch.
Trụ cột thứ tư, củng cố tổ chức, có nhiệm vụ hỗ trợ ba trụ cột còn lại.
Ông Yeb Saño, nhà hoạt động khí hậu người Philippines và Chủ tịch Hội đồng quản trị của phong trào, kêu gọi phân quyền lãnh đạo để phong trào phản ánh rõ hơn tinh thần hiệp hành của một Giáo hội cùng nhau bước đi. Ông Saño từng lãnh đạo Greenpeace Đông Nam Á từ năm 2016 đến 2025 và từng là trưởng đoàn đàm phán khí hậu của Philippines tại Liên hiệp quốc.
Năm quốc gia, năm bối cảnh
Tại Philippines, nhóm Laudato Si’ được biết đến qua chương trình Đi bộ vì Trái đất (Walk for Earth) thường niên và các chương trình Deep Journey to Laudato Si’. Nhóm cộng tác với chương trình Laudato Si’ của Hội đồng Giám mục Philippines và mong muốn thu hút thêm nhiều người trẻ tham gia.
Tại Myanmar, phong trào hoạt động trong bối cảnh xung đột chính trị và khủng hoảng nhân đạo vẫn đang diễn ra. Chủ yếu đặt hoạt động tại Yangon, nhóm đã góp phần đưa việc chăm sóc công trình tạo dựng vào khuôn khổ mục vụ–xã hội của Hội đồng Giám mục Công giáo Myanmar giai đoạn 2026–2030. Nhóm điều hành Mạng lưới BEES, cung cấp chương trình giáo dục sinh thái liên tôn cho người trẻ và hỗ trợ những người phải di tản vì chiến sự.
Tại Hàn Quốc, từ năm 2020, nhóm Laudato Si’ tổ chức hoạt động khí hậu vào thứ Sáu tại quảng trường Gwanghwamun ở Seoul. Nhóm đã tổ chức các chặng Đàng Thánh giá sinh thái và phản đối nhà máy nhiệt điện than Samcheok. Trước ngày Giới trẻ Thế giới 2027 tại Seoul, nhóm đang thúc giục các giám mục và giáo phận trong nước đưa các giáo xứ tiến tới mức phát thải carbon ròng bằng không.
Tại Đông Timor, nhóm phát triển từ một nhóm giới trẻ gồm những người ở độ tuổi 16–18 do bà Dircia Sarmento thành lập. Hiện nay, nhóm đã có tư cách pháp nhân, cộng tác với các cơ quan Liên hiệp quốc và chính phủ, hỗ trợ tổ chức Hội nghị Thanh niên địa phương của quốc gia, đồng thời mở rộng hoạt động đến các huyện vùng xa trên khắp đất nước.
Tại Indonesia, phong trào được gọi bằng chữ viết tắt tiếng Indonesia là GLSI, được tổ chức thành bảy nhóm cấp giáo phận, đồng thời hoạt động tại các trường học và cộng đoàn tu trì. Phong trào đã thành lập các trung tâm Laudato Si’ cùng với Dòng Thừa sai Thánh Tâm. Với các đối tác thuộc Tổng Giáo phận Jakarta, phong trào trồng rừng ngập mặn, đào tạo các giáo xứ về phương pháp ủ phân compost và tổ chức các khóa học dành cho hoạt náo viên Laudato Si’.
Người trẻ và một nông trại
Các đại biểu thống nhất hai ưu tiên cho khu vực: trao cho người trẻ vai trò lớn hơn, kể cả trong tiến trình chuẩn bị ngày Giới trẻ Thế giới, và củng cố các nhóm quốc gia cùng ban thư ký khu vực châu Á–Thái Bình Dương của phong trào.
Cuộc gặp gỡ kết thúc bằng chuyến thăm Nông trại Laudato Si’ của Dòng Ngôi Lời tại Tagaytay, một khu đất rộng 5,8 hecta (khoảng 14 mẫu Anh), do Dòng Ngôi Lời điều hành. Nơi đây phục vụ như một trung tâm giáo dục sinh thái, địa điểm hành hương và điểm đến du lịch sinh thái. Cha Samuel “Sam” Naceno-Agcaracar, SVD, đã khởi xướng nông trại này vào năm 2020.
Các tham dự viên thuộc nhiều thế hệ, từ thế hệ Baby Boomers đến thế hệ Z. Cuộc gặp gỡ khép lại với lời trong Thông điệp Laudato Si’: “Ước gì những cuộc đấu tranh và mối quan tâm của chúng ta dành cho hành tinh này không bao giờ làm mất đi niềm vui của sự hy vọng nơi chúng ta”.
Tác giả: Cyprianus Lilik Krismantoro Putro (ewtnnews.com)
Chuyển ngữ: Lm. Titô Trần Nguyên Lãm
Nguồn: https://hdgmvietnam.com/
