Bài chia sẻ cho quý Chị Chuẩn Bị mừng kỷ niệm Hồng Ân Kim khánh và Ngân khánh Khấn Dòng năm 2026.
I. Lời mở
Huấn luyện không chỉ là một giai đoạn nhưng là một hành trình liên tục và suốt đời. Huấn luyện trong đời sống thánh hiến, cách riêng trong Hội dòng Mến Thánh Giá nói chung và Mến Thánh Giá Huế nói riêng là một tiến trình trưởng thành về mặt nhân bản, thiêng liêng, cộng đoàn, tri thức, tông đồ. Nghĩa là không ngừng lớn lên về mặt đức tin, tình yêu và sự dấn thân để mỗi bước đi trong đời thánh hiến đều phản chiếu rõ nét hơn khuôn mặt Đức Kitô.
Câu hỏi tự vấn mà chúng ta có thể đặt ra được huấn luyện và tự huấn luyện khác nhau như thế nào?
Được huấn luyện là tiến trình từ bên ngoài: có người hướng dẫn, chương trình, nội dung và khuôn khổ rõ ràng. Người học đón nhận, làm theo và được nâng đỡ để phát triển. Nói chung là một tiến trình thụ động. Hay nói sâu hơn là một tiến trình bắt đầu và đặt nền tảng.
Tự huấn luyện là tiến trình từ bên trong: xuất phát từ ý thức, khát vọng và trách nhiệm cá nhân. Người học chủ động tìm kiếm, luyện tập, điều chỉnh và kiên trì phát triển bản thân. Nói chung là một tiến trình chủ động. Hay nói sâu hơn là tiến trình đi xa hơn, một sự biến đổi và là một hành trình suốt đời.
Đặt biệt hôm nay, người ta vẫn thường nói đến cách huấn luyện toàn diện, năng động và liên tục để người tu sĩ có thể đứng vững trước những đổi thay của thời đại và những nhu cầu ngày càng đa dạng của hôm nay.
II. Huấn luyện của Hội Dòng
Một thoáng nhìn vào việc huấn luyện của Hội dòng cho thấy: nội dung huấn luyện tuy không thay đổi, vẫn hướng đến việc giúp chị em trở thành những nữ tu họa lại gương mẫu Đức Kitô Chịu Đóng Đinh (HC. 77), sống theo đặc sủng và linh đạo của Đấng sáng lập (Btt 8-9), nhưng mô hình và phương thức huấn luyện đã có nhiều đổi mới để phù hợp với bối cảnh thời đại hôm nay.
Việc huấn luyện không chỉ dừng lại ở đời sống thiêng liêng, mà còn chú trọng đến các chiều kích nhân bản, tri thức, đời sống cộng đoàn và khả năng phục vụ sứ vụ. Nhìn chung, đường hướng huấn luyện mang tính toàn diện, lấy con người làm trung tâm và hướng tới việc đáp ứng những thách đố của thời đại mới.
Huấn luyện trong Hội Dòng chúng ta có hai giai đoạn rõ rệt huấn luyện khởi đầu và huấn luyện thường xuyên.
Huấn luyện khởi đầu:
Gồm 4 giai đoạn: Thanh tuyển viện – Tiền tập viện – Tập viện – Học viện.
Huấn luyện thường xuyên:
Gồm 2 giai đoạn:
(1) Vĩnh khấn trẻ (1–5 năm)
(2) Vĩnh khấn sau 5 năm
Tuy trong Hội dòng chúng ta, giai đoạn vĩnh khấn hiện nay chỉ được phân thành hai chặng, nhưng trong Quy chế Đào tạo của Liên dòng Mến Thánh Giá, đời sống vĩnh khấn được phân chia rõ ràng thành bốn giai đoạn, điều đó muốn nhấn mạnh đến tầm quan trọng của huấn luyện thường xuyên.
Trong bối cảnh chuẩn bị mừng Kim khánh và Ngân khánh khấn dòng, chúng ta được mời gọi dừng lại một chút để nhìn lại hành trình ơn gọi của mình qua từng giai đoạn. Đặc biệt, giai đoạn Ngân khánh và Kim khánh khấn dòng.
- Ngân khánh (Từ năm 6–25 khấn dòng)
Theo văn kiện những chỉ dẫn về việc huấn luyện, số 70, công bố ngày 02-02-1990.
Thời gian: Khoảng 10 năm sau khấn trọn đến trước khi mừng Ngân khánh khấn dòng.
Vấn đề thường xảy ra: tình trạng mất đi lòng nhiệt thành, vì cuộc sống trở thành một “thói quen.”
Điểm huấn luyện: giúp tu sĩ đôi khi rút ra khỏi cuộc đời thường để “đọc lại” quá khứ của họ trong ánh sáng của Phúc Âm và tâm định của Đấng sáng lập.
Tông huấn Đời sống Thánh hiến, số 69-70, công bố ngày 25-03-1996.
Thời gian: Giai đoạn trung niên, vào khoảng trung thời của đời thánh hiến.
Đặc tính: những gì thường hay xảy ra trong giai đoạn này là: người tu sĩ có thể bị rơi vào tình trạng nguy hiểm của những độc điệu thường nhật và những cám dỗ, đôi khi dẫn họ đi đến tình trạng chán nản, nhất là khi gặp những thất bại trong công việc.
Điểm huấn luyện: giúp người tu sĩ trong ánh sáng của Phúc Âm và đặc sủng của Hội dòng, để quyết định ban đầu của họ được canh tân. Giúp tìm lại điều cốt yếu của đời tu.
- Sau ngân khánh
Theo văn kiện những chỉ dẫn về việc huấn luyện, số 70, công bố ngày 02-02-1990
Thời gian: sau khi mừng ngân khánh khấn dòng, giai đoạn của sự trưởng thành trọn vẹn.
Vấn đề thường xảy ra: nếu không đủ trưởng thành, người tu sĩ thường dễ rơi vào chủ nghĩa cá nhân.
Điểm huấn luyện: trong giai đoạn này, cần giúp tu sĩ vượt qua chủ nghĩa cá nhân rất thường xảy ra trong đời sống tu trì, chủ nghĩa thường gây nên những nguy hiểm cho đời sống cộng đoàn.
Tông huấn Đời sống Thánh hiến, số 69-70, công bố ngày 25-03-1996.
Thời gian: giai đoạn sau Ngân Khánh khấn Dòng, Giai đoạn trưởng thành.
Đặc tính: những gì thường hay xảy ra trong giai đoạn này là người tu sĩ được đưa vào sự trưởng thành cá nhân. Tình trạng này đưa họ vào tình trạng nguy hiểm của một cá nhân chủ nghĩa nào đó. Dễ lo sợ vì khó thích nghi với thời thế.
Điểm huấn luyện:giúp người tu sĩ bước qua một trình độ cao hơn của đời sống tâm linh và tông đồ, và để họ khám phá ra những đặc điểm của giai đoạn này trong đời sống.
- Sau kim khánh
Theo văn kiện những chỉ dẫn về việc huấn luyện, số 70, công bố ngày 02-02-1990
Thời gian: khoảng trên 60 tuổi, giai đoạn khủng hoảng trầm trọng.
Vấn đề thường xảy ra: những khủng hoảng phát xuất từ những yếu tố ngoại tại như: sự thay đổi chỗ làm việc, sự thất bại, sự bất tài, cảm giác tránh né, hoặc những yếu tố cá nhân trực tiếp hơn như bệnh tật thể lý, bệnh tật tâm lý, sự khô khan nội tâm, cơn cám dỗ mạnh mẽ, những khủng hoảng đức tin hoặc cảm giác hoặc cả hai xảy ra cùng lúc, v.v…
Điểm huấn luyện: Giúp các tu sĩ vượt qua những khủng hoảng đó trong đức tin.
Tông huấn Đời sống Thánh hiến, số 69-70, công bố ngày 25-03-1996.
Thời gian: Lứa tuổi của kinh nghiệm (trên 55 tuổi), thời kỳ tiến bộ.
Đặc tính: những gì thường hay xảy ra trong giai đoạn này là: những khó khăn xuất phát từ bệnh tật hoặc từ sự rút lui từ từ khỏi các hoạt động, hoặc từ những sự chậm chạp và yếu dần của mình.
Điểm huấn luyện: Cần thiết lập một chương trình tìm hiểu và học hỏi về những nâng đỡ tinh thần cho các tu sĩ ở lứa tuổi này. Giúp đỡ họ để họ sống mầu nhiệm Đức Kitô chịu đóng đinh và được mầu nhiệm phục sinh biến đổi.
Kết luận: Hành trình từ trung niên đến sau Ngân khánh và Kim khánh là một tiến trình chuyển đổi sâu xa: từ nhiệt thành ban đầu sang sự trưởng thành nội tâm. Đây là giai đoạn dễ đối diện với khô khan, chán nản, chủ nghĩa cá nhân hay những khủng hoảng về thể lý và tinh thần. Tuy nhiên, nếu được nâng đỡ và đào luyện đúng hướng, đây cũng là thời kỳ ân sủng, giúp người tu sĩ trở về với điều cốt lõi, canh tân lời khấn và đi vào chiều sâu của đời sống kết hợp với Đức Kitô, đặc biệt trong mầu nhiệm Thập giá và Phục sinh.
Câu hỏi chia sẻ nhóm:
- Trong giai đoạn hiện tại, đâu là thách đố lớn nhất đang ảnh hưởng đến đời sống thiêng liêng và ơn gọi của tôi?
- Những thách đố ấy mở ra cho tôi những cơ hội nào, và giúp tôi định hướng tương lai ra sao?
III. Tự luyện: Toàn diện – Năng động – Liên tục
Tự luyện là gì?
Tự luyện – là khát vọng “hơn” mỗi ngày
Tôi muốn:
- Biết và yêu mến Chúa Giêsu Kitô hơn
- Gắn bó và yêu mến Hội Thánh hơn
- Yêu mến Hội dòng và cộng đoàn của tôi hơn
- Trưởng thành trong đời sống nhân bản, thiêng liêng và tri thức hơn
- Dấn thân cho sứ mạng hơn
Và tôi ý thức rằng: Tự luyện không phải chỉ là trách nhiệm của Hội dòng hay Ban huấn luyện, nhưng trước hết là bổn phận và chọn lựa của chính tôi.
Tự luyện như thế nào?
Chúng ta tự huấn luyện mình qua mọi khoảnh khắc của cuộc sống.
Tập thấy Chúa trong mọi sự, theo gương Mẹ Maria.
Tập thấy Chúa trong mọi sự là học nhìn cuộc sống bằng ánh sáng đức tin:
nhận ra sự hiện diện của Chúa trong những điều rất bình thường – trong công việc, trong biến cố, trong niềm vui cũng như thử thách.
Mẹ lắng nghe và đón nhận thánh ý Chúa (truyền tin)
Mẹ ghi nhớ và suy niệm trong lòng mọi biến cố (Lc 2,19)
Mẹ trung thành bước đi, ngay cả khi không hiểu hết (dưới chân thập giá).
Những thách đố trong việc tự luyện
Chúng ta, những nữ tu đang bước vào thời gian ân sủng mừng Kim Khánh và Ngân Khánh khấn dòng, được mời gọi dừng lại để đọc lại lịch sử thánh của đời mình trong ánh sáng tình yêu và sự dẫn dắt của Chúa.
Nhìn lại hành trình ấy, đặc biệt dưới khía cạnh tự luyện và trưởng thành bản thân, chúng ta nhận ra điều gì nơi chính mình? Những gì đã lớn lên, những gì còn giới hạn, và đâu là lời mời gọi Chúa đang dành cho chúng ta hôm nay? Nhưng câu hỏi tự vấn được đặt ra là: Tại sao hôm nay tôi cần thay đổi mô hình huấn luyện cho phù hợp hơn? Là bởi vì đời sống thánh hiến hôm nay đang đứng trước nhiều thay đổi của thời đại, nên việc huấn luyện cũng cần được canh tân để giúp người tu sĩ trưởng thành thật sự, chứ không chỉ “giữ nếp sống tu trì”. Một định hướng huấn luyện mà chúng ta có thể tìm thấy trong Bản định hướng “Rượu mới bầu da mới”. Toàn diện – Năng động và Liên tục.
- Toàn diện
Ngoài xã hội, nói đến đào tạo toàn diện là huấn luyện không những kiến thức mà còn tinh thần và thể chất. Trong đời tu chúng ta, đời sống thánh hiến nói chung, theo văn kiện Rượu Mới Bầu Da Mới (x. số 35–54; 64–68), đào tạo toàn diện không chỉ dừng ở kỷ luật hay đời sống thiêng liêng, nhưng hướng tới sự trưởng thành toàn diện của người tu sĩ về nhân bản, cảm xúc, tương quan, đời sống cộng đoàn, sứ vụ và khả năng phân định.
Nói đến nội dung huấn luyện toàn diện bao gồm 4 chiều kích huấn luyện: nhân bản, thiêng liêng, trí thức, mục vụ.[1] Tính “toàn diện” trong quy chế huấn luyện của liên dòng MTG bao gồm 6 chiều kích: nhân bản, thiêng liêng, cộng đoàn, tri thức, đặc sủng và mục vụ[2]. Tuy mỗi giai đoạn huấn luyện nhấn mạnh ở những chiều kích khác nhau nhưng các chiều kích phải được thể hiện và được nhấn mạnh hơn ở giai đoạn huấn luyện thường xuyên hay liên tục.[3]
Chúng ta lưu ý rằng trong đời sống thánh hiến, có những nét đặc thù đòi buộc chúng ta phải được đến như trong Văn kiện Những yếu tố cốt yếu của đời thánh hiến đã chỉ ra những yếu tố thiết yếu đối với đời tu như sau: “Căn tính Dòng, ơn gọi thánh hiến- ba lời khuyên Phúc Âm, cầu nguyện và khổ chế, cộng đoàn, huấn luyện, sứ vụ, quản trị và việc trung thành với đặc sủng Dòng cũng như các truyền thống lành mạnh”[4]
Toàn diện không phải là “làm nhiều”, nhưng là “trưởng thành hài hòa”: toàn diện không có nghĩa là làm thật nhiều việc hay học thật nhiều điều, nhưng là giúp người tu sĩ trưởng thành hài hòa trong mọi chiều kích của đời sống: biết cầu nguyện, biết yêu thương, biết sống cộng đoàn, biết phục vụ, biết nghỉ ngơi, biết đón nhận giới hạn và biết sống bình an với chính mình.
Toàn diện là nhấn mạnh sự quân bình nội tâm: Một người có thể rất giỏi công việc tông đồ nhưng vẫn thiếu trưởng thành cảm xúc; có thể trung thành với kỷ luật nhưng nội tâm lại khô khan và cô đơn. Vì thế, huấn luyện toàn diện là giúp con người được quân bình hơn, tự do hơn và sống thật hơn trước mặt Chúa và tha nhân.
Toàn diện là có khả năng chữa lành và nhân bản: toàn diện hôm nay cũng mời gọi người tu sĩ can đảm đối diện với những giới hạn, tổn thương và những vùng chưa trưởng thành nơi chính mình, để được chữa lành và biến đổi trong ánh sáng Tin Mừng.
Càng trưởng thành toàn diện, người tu sĩ càng sống đơn sơ hơn, bình an hơn và thuộc trọn về Chúa hơn.
- Năng động
Năng động là biết chủ động, linh hoạt và sẵn sàng đổi mới trong đời sống cũng như sứ vụ, thay vì bị giới hạn trong những lối mòn cũ.
Trong việc tự luyện, tính năng động giúp người tu sĩ không ngừng vươn lên, biết tự điều chỉnh, duy trì động lực và kiên trì trưởng thành hơn mỗi ngày trong đời sống thánh hiến.
Tính năng động được thể hiện qua những thái độ sau:
Chủ động học hỏi và thay đổi: là biết tự giác trong hành trình tự luyện mà không cần luôn có người nhắc nhở hay thúc đẩy. Người chủ động biết nhìn ra điều mình còn thiếu, xác định mục tiêu trưởng thành, kiên trì học hỏi và tự điều chỉnh bản thân mỗi ngày.
Trong đời sống thánh hiến, điều này đòi hỏi mỗi người biết chịu trách nhiệm về hành trình trưởng thành của chính mình, vì không ai có thể thay thế mình trong việc đào luyện và biến đổi bản thân.
Kiên trì và có quyết tâm: giúp người tu sĩ không dễ bỏ cuộc trước những khó khăn, thất bại hay khô khan trong hành trình tự luyện. Thay vì chán nản hay dừng lại, họ biết điều chỉnh bản thân, học từ những giới hạn và tiếp tục trưởng thành hơn mỗi ngày. Chính sự bền bỉ ấy giúp người tu sĩ trung thành với ơn gọi và không ngừng vươn tới sự hoàn thiện.
Xây dựng những thói quen tích cực: là một phần quan trọng trong hành trình tự luyện. Những việc nhỏ được thực hiện đều đặn mỗi ngày như cầu nguyện, đọc sách, học hỏi, rèn luyện nhân đức hay chăm sóc đời sống cộng đoàn sẽ giúp người tu sĩ trưởng thành cách bền vững.
Những thói quen tốt không hình thành trong một ngày, nhưng cần sự kiên trì, từng bước nhỏ và biết linh hoạt điều chỉnh để phù hợp với hoàn cảnh sống và sứ mạng hôm nay.
Không ngừng hoàn thiện bản thân mỗi ngày: là thái độ luôn muốn trưởng thành hơn trong đời sống và ơn gọi. Người năng động biết nhìn lại bản thân, nhận ra những giới hạn và tiếp tục học hỏi, thay đổi để lớn lên hơn về nhân bản, thiêng liêng và sứ vụ.
Họ không bằng lòng với hiện tại, nhưng luôn có tinh thần cầu tiến và thao thức canh tân chính mình mỗi ngày.
Trong tinh thần của Rượu Mới Bầu Da Mới, người tu sĩ được mời gọi mở lòng trước sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, can đảm đổi mới và biết phân định để đáp lại những thách đố của thời đại hôm nay (x. số 3; 33).
Tóm lại, tính năng động trong tự luyện giúp người tu sĩ luôn biết canh tân bản thân, kiên trì vượt qua khó khăn và không ngừng tìm những cách thế phù hợp để tiếp tục trưởng thành trong đời sống thánh hiến. Đây cũng là động lực giúp người tu sĩ tránh sự khô khan, nhàm chán và luôn giữ được tinh thần cầu tiến trong hành trình ơn gọi.
- Liên tục
Kiên trì và cụ thể trong việc tự luyện: Tự luyện cần được thực hiện bằng những cố gắng cụ thể mỗi ngày, với thao thức không ngừng lớn lên trong Chúa Kitô và trong ơn gọi thánh hiến.
Kiên vững và bền bỉ trong hành trình tự luyện: Không dễ nhượng bộ trước sự dễ dãi hay bỏ cuộc giữa những khó khăn, nhưng trung thành với hành trình đào luyện bản thân.
Trung thành với từng bước nhỏ mỗi ngày: Những việc nhỏ được thực hiện đều đặn và lâu dài sẽ dần hình thành những thói quen tốt và giúp đời sống trưởng thành vững chắc hơn.
Trong tinh thần của Rượu mới Bầu da mới, Huấn luyện là hành trình suốt đời, luôn cần được canh tân và lượng giá không ngừng (x. Rượu Mới Bầu Da Mới, số 33; 35–38).
Chúng ta, những nữ tu đang bước vào thời gian ân sủng mừng Kim Khánh và Ngân Khánh khấn dòng, được mời gọi dừng lại đôi chút để nhìn lại hành trình tự luyện và trưởng thành của mình trong đời thánh hiến.
Bài trắc nghiệm ngắn này không nhằm đánh giá đúng – sai, nhưng như một khoảng lặng giúp mỗi người nhẹ nhàng đọc lại lịch sử thánh của đời mình: tôi có đang tiếp tục bước đi trên hành trình tự luyện cách toàn diện, năng động và liên tục hay không?
Tự luyện: Toàn diện – Năng động – Liên tục
Xin quý chị trả lời cách chân thành, theo thực tế của bản thân hiện nay.
1 = Hiếm khi
2 = Thỉnh thoảng
3 = Khá thường
4 = Thường xuyên
5 = Rất đúng với tôi
| Mức độ | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |
| 1. Tôi biết quân bình giữa đời sống cầu nguyện, công việc và nghỉ ngơi. | |||||
| 2. Tôi quan tâm đến việc trưởng thành cả về nhân bản, thiêng liêng, tri thức, tương quan, đời sống cộng đoàn, sứ vụ. | |||||
| 3. Tôi biết chăm sóc sức khỏe thể lý và tinh thần của bản thân. | |||||
| 4. Tôi biết xây dựng những tương quan tích cực và bình an với chị em. | |||||
| 5. Tôi dám nhìn nhận những giới hạn và tổn thương của mình. | |||||
| 6. Tôi vẫn giữ được niềm vui và ý nghĩa trong đời sống thánh hiến hôm nay. | |||||
| 7. Tôi còn thao thức học hỏi và canh tân bản thân. | |||||
| 8. Tôi chủ động tìm kiếm những điều mới để phát triển bản thân và sứ vụ. | |||||
| 9. Tôi sẵn sàng thay đổi những điều chưa phù hợp nơi chính mình. | |||||
| 10. Tôi biết thích nghi trước những thay đổi của thời đại, Hội dòng và cộng đoàn. | |||||
| 11. Tôi dám bước ra khỏi sự an toàn và những thói quen cũ. | |||||
| 12. Tôi biết sử dụng những khó khăn như cơ hội để trưởng thành hơn. | |||||
| 13. Tôi vẫn giữ được lòng nhiệt thành ban đầu trong ơn gọi và sứ vụ. | |||||
| 14. Tôi duy trì đều đặn đời sống cầu nguyện mỗi ngày. | |||||
| 15. Tôi trung thành với những quyết tâm tự luyện của bản thân. | |||||
| 16. Tôi dành thời gian thường xuyên để nhìn lại và lượng giá đời sống mình. | |||||
| 17. Tôi vẫn giữ được những thói quen tích cực giúp mình trưởng thành. | |||||
| 18. Tôi không dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn hoặc thất bại. | |||||
| 19. Tôi cảm thấy mình vẫn đang tiếp tục lớn lên trong đời sống thánh hiến. | |||||
| 20. Tôi thao thức sống trung thành hơn với Chúa và đặc sủng Hội dòng mỗi ngày. | |||||
IV. Thực hành cụ thể
Hành Trình Tự Luyện Bản Thân
- Tại sao cần có kế hoạch tự luyện cá nhân?
Người thánh hiến không chỉ là người được huấn luyện, nhưng còn là người chủ động trong hành trình đào luyện bản thân. Vì thế, việc có một kế hoạch tự luyện cá nhân là điều cần thiết để đời sống thánh hiến được trưởng thành cách ý thức và bền vững hơn.
Người tu sĩ là người chịu trách nhiệm về hành trình đời mình: Người tu sĩ được mời gọi cộng tác với Chúa Thánh Thần bằng sự tự do và thiện chí của bản thân. Việc tự luyện giúp mỗi người ý thức hơn về đời sống, biết mình đang hướng tới điều gì và chủ động xây dựng đời sống ơn gọi của mình.
Đời sống thánh hiến là một hành trình tăng trưởng liên tục: Mỗi người đều có một hành trình riêng trong kế hoạch của Thiên Chúa. Quá khứ, hiện tại và tương lai không tách rời nhau, nhưng liên kết thành một tiến trình trưởng thành duy nhất, hướng người tu sĩ ngày càng trở nên giống Đức Kitô hơn.
Cần có định hướng rõ ràng cho đời sống: Cũng như xây một ngôi nhà cần có bản vẽ, đời sống thánh hiến cũng cần có định hướng và kế hoạch cụ thể. Kế hoạch tự luyện giúp người tu sĩ sống có mục đích, biết nối kết các kinh nghiệm đời mình và kiên trì bước đi trong hành trình theo Chúa.
- Xây dựng kế hoạch tự luyện cá nhân
Giai đoạn 1: Dừng lại và lắng nghe
Trước khi bắt đầu một chương trình tự luyện, mỗi người cần dành cho mình một khoảng lặng nội tâm qua những giờ hồi tâm, tĩnh tâm hay cầu nguyện riêng.
Đó là lúc đặt mình trước mặt Chúa và thưa lên như Samuel:
“Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tớ Chúa đang lắng nghe” (1Sm 3,1-11).
Trong thinh lặng và cầu nguyện, người tu sĩ tập lắng nghe tiếng Chúa qua Chúa Thánh Thần, qua các biến cố đời sống, qua cộng đoàn và những người đồng hành.
Giai đoạn 2: Nhìn lại và xác định hướng đi
Từ kinh nghiệm sống và hành trình ơn gọi của mình, mỗi người nhẹ nhàng nhìn lại bản thân để nhận ra những điểm mạnh, giới hạn và những điều còn cần tiếp tục canh tân.
Chương trình tự luyện có thể được xây dựng dựa trên các chiều kích:
- Đời sống nhân bản
- Đời sống thiêng liêng
- Tri thức và học hỏi
- Sứ vụ tông đồ
- Đời sống cộng đoàn
- Ba lời khuyên Phúc Âm
- Một câu Lời Chúa làm định hướng sống
Điều quan trọng là xác định một vài điểm cốt lõi mà bản thân đang được mời gọi trưởng thành hơn trong giai đoạn hiện tại của đời thánh hiến.
Giai đoạn 3: Quyết tâm và thực hành
Sau khi cầu nguyện và phân định, mỗi người được mời gọi tự hỏi:
“Lạy Chúa, Chúa muốn con làm gì?”
Từ đó, cụ thể hóa bằng những quyết tâm thực tế và phù hợp với hoàn cảnh sống hiện tại. Những quyết tâm ấy cần đơn sơ, khả thi và có thể thực hiện cách bền bỉ mỗi ngày.
Nếu thích hợp, chương trình tự luyện cá nhân cũng có thể được chia sẻ với người hữu trách hoặc người đồng hành thiêng liêng để được nâng đỡ và đồng hành hơn trong hành trình trưởng thành.
- Lượng giá và canh tân
Việc lượng giá giúp người tu sĩ nhìn lại hành trình tự luyện của mình cách trung thực và bình an.
Có thể thực hiện qua:
- Xét mình mỗi ngày
- Tĩnh tâm tháng, tĩnh tâm năm
- Những khoảng lặng để nhìn lại đời sống
Mỗi người có thể tự hỏi:
- Tôi đã thực hiện được điều gì?
- Điều gì còn giới hạn hoặc dễ bỏ quên?
- Đâu là điều Chúa đang tiếp tục mời gọi tôi canh tân hôm nay?
Việc tự luyện không nhằm tạo áp lực cho bản thân, nhưng là hành trình kiên nhẫn để mỗi ngày trở nên gắn bó hơn với Chúa và trưởng thành hơn trong đời thánh hiến.
Gợi Ý
Xây Dựng Kế Hoạch Tự Luyện Cá Nhân
Chủ đề gợi ý: Trở về điều cốt lõi để sống sâu hơn ơn gọi hôm nay
Lời Chúa định hướng: “Ơn Ta đủ cho con.” (2Cr 12,9)
- Nhân bản
Mục tiêu: Sống quân bình, bình an và trưởng thành hơn trong cảm xúc và tương quan.
Thực hành:
- Tập lắng nghe và đón nhận giới hạn của bản thân.
- Biết nghỉ ngơi và chăm sóc sức khỏe thể lý, tinh thần.
- Giữ thái độ hiền hòa, tích cực trong giao tiếp và phục vụ.
- Thiêng liêng
Mục tiêu: Canh tân tương quan cá vị với Chúa giữa những bổn phận thường ngày.
Thực hành:
- Trung thành với giờ cầu nguyện mỗi ngày.
- Dành thời gian hồi tâm và xét mình.
- Tập thấy Chúa trong mọi sự và mọi biến cố đời sống.
- Ba Lời Khuyên Phúc Âm
Khó nghèo: Sống đơn sơ, buông bỏ sự bám víu và biết bằng lòng.
Khiết tịnh: Sống tình yêu trưởng thành, quảng đại và bình an.
Vâng phục: Biết lắng nghe, phân định và đón nhận trong tinh thần đức tin.
- Tri thức
Mục tiêu: Tiếp tục học hỏi để làm mới đời sống và sứ vụ.
Thực hành:
- Đọc sách thiêng liêng hoặc chuyên môn mỗi ngày.
- Cập nhật những kiến thức cần thiết cho sứ vụ hiện tại.
- Mở lòng học hỏi từ cuộc sống và từ người khác.
- Mục vụ tông đồ
Mục tiêu: Phục vụ với niềm vui, sự hiện diện và lòng yêu mến hơn là chỉ làm cho xong công việc.
Thực hành:
- Làm việc với tinh thần phục vụ và bình an.
- Quan tâm đến con người hơn thành quả.
- Tập sống chậm lại để hiện diện thật sự với tha nhân.
- Cộng đoàn
Mục tiêu: Xây dựng đời sống huynh đệ bằng sự cảm thông và nâng đỡ nhau.
Thực hành:
- Tránh than phiền và xét đoán.
- Tập lắng nghe và đối thoại nhẹ nhàng hơn.
- Chủ động sống hiệp nhất và nâng đỡ chị em.
- Lượng giá
Thời gian lượng giá:
- Xét mình mỗi ngày
- Lượng giá cuối tuần hoặc cuối tháng
- Tĩnh tâm tháng và tĩnh tâm năm
Câu hỏi gợi ý:
- Tôi đã sống điều mình quyết tâm như thế nào?
- Đâu là điều giúp tôi lớn lên hơn trong giai đoạn hiện tại?
- Điều gì còn cản trở tôi sống bình an và sâu hơn trong ơn gọi?
- Chúa đang mời gọi tôi canh tân điều gì hôm nay?
Phụ lục
Kết quả đánh giá Bài trắc nghiệm
- 80–100 điểm: Chị đang có một hành trình tự luyện tích cực và quân bình.
- 60–79 điểm: Chị vẫn đang cố gắng trưởng thành, nhưng có những khía cạnh cần được canh tân thêm.
- 40–59 điểm: Đây có thể là lời mời gọi chị dừng lại để chăm sóc lại đời sống nội tâm và động lực ơn gọi.
- Dưới 40 điểm: Có thể chị đang mang nhiều mệt mỏi hoặc khô khan. Xin hãy nhẹ nhàng trở về với điều cốt lõi và để Chúa đồng hành, chữa lành.
Chị có thể đánh giá theo 3 phần riêng biệt, để người làm trắc nghiệm nhìn rõ mình đang mạnh hay yếu ở chiều kích nào: toàn diện – năng động – liên tục.
Mỗi phần gồm những câu tương ứng:
- Toàn diện: câu 1–6
- Năng động: câu 7–13
- Liên tục: câu 14–20
Mỗi câu tối đa 5 điểm.
Cách đánh giá
- Tự luyện toàn diện (30 điểm)
Câu 1–6
24–30 điểm: Chị đang phát triển khá quân bình về nhân bản, thiêng liêng, cộng đoàn và sứ vụ.
18–23 điểm: Đời sống tương đối quân bình, nhưng vẫn có vài khía cạnh cần được chăm sóc thêm.
12–17 điểm: Có dấu hiệu mất quân bình trong một số chiều kích của đời sống thánh hiến.
Dưới 12 điểm: Đây có thể là lời mời gọi chị dừng lại để chăm sóc lại chính mình cách toàn diện hơn.
- Tự luyện Năng Động (35 điểm)
Câu 7–13
28–35 điểm: Chị vẫn giữ được tinh thần học hỏi, đổi mới và thao thức trưởng thành.
21–27 điểm: Chị có thiện chí canh tân, nhưng đôi khi còn ngại thay đổi hoặc thiếu động lực.
14–20 điểm: Có nguy cơ sống theo thói quen hoặc thiếu nhiệt thành trong hành trình tự luyện.
Dưới 14 điểm: Chị có thể đang rơi vào sự khép kín, mệt mỏi hoặc mất dần thao thức canh tân bản thân.
III. Tự luyện liên tục (35 điểm)
Câu 14–20
28–35 điểm: Chị đang trung thành và bền bỉ trong hành trình tự luyện mỗi ngày.
21–27 điểm: Chị vẫn cố gắng duy trì đời sống tự luyện, nhưng đôi lúc còn thiếu đều đặn.
14–20 điểm: Việc tự luyện có phần gián đoạn hoặc dễ bị ảnh hưởng bởi khó khăn, tâm trạng.
Dưới 14 điểm: Có thể chị đang thiếu động lực hoặc cảm thấy mệt mỏi trên hành trình ơn gọi.
Gợi ý kết thúc
Điều quan trọng của bài lượng giá này không nằm ở điểm số, nhưng là cơ hội để mỗi người nhẹ nhàng đọc lại lịch sử thánh của đời mình, nhận ra ân sủng Chúa đã thực hiện và thấy được điều mình còn cần tiếp tục canh tân trong hành trình đời thánh hiến hôm nay.
Kết luận – Gợi mở cuối
Hành trình đời thánh hiến không dừng lại ở những năm tháng đã đi qua, nhưng luôn là một lời mời gọi tiếp tục lớn lên trong tình yêu, niềm tin và sự thuộc trọn về Chúa. Sau Ngân khánh hay Kim khánh, người tu sĩ không chỉ mang theo kinh nghiệm của năm tháng, nhưng còn mang theo một kho tàng ân sủng, những lần được Chúa gìn giữ, thanh luyện và dẫn dắt qua bao vui buồn của đời dâng hiến.
Tự luyện hôm nay không còn chỉ là cố gắng “làm nhiều hơn”, nhưng là học sống sâu hơn, bình an hơn và tự do hơn trong Chúa. Đó là hành trình trở về với điều cốt lõi: sống kết hợp với Đức Kitô, trung thành với đặc sủng và tiếp tục để Chúa Thánh Thần đào luyện mình mỗi ngày.
Ước mong rằng khoảng lặng của khóa bồi dưỡng này sẽ giúp mỗi người nhẹ nhàng đọc lại lịch sử thánh của đời mình, nhận ra điều Chúa đã thực hiện, đồng thời mở lòng để tiếp tục canh tân và bước tới với một trái tim đơn sơ, tín thác và đầy hy vọng.
Tài liệu tham khảo
Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, Tông huấn Vita consecrata, 1996.
Những Yếu Tố Cốt Yếu trong Giáo huấn của Hội thánh về Đời tu, 1983.
Bộ các Hội Dòng Thánh Hiến và các Tu đoàn Tông đồ, “văn kiện những chỉ dẫn về việc huấn luyện”, số 70, 02/02/1990.
Bộ Các Hội dòng thánh hiến và Tu đoàn tông đồ, Rượu mới bầu da mới, 2018.
Đỗ Mạnh Hùng, Nét Mới Mẻ Trong Việc Đào Tạo Linh Mục Hôm Nay, 2020.
Trung tâm học vấn Đaminh, “Huấn luyện thường xuyên Linh mục và Tu sĩ”, Thời Sự Thần Học – Số 103, Tháng 02/2024.
Hiến Chương Hội Dòng MTG Huế, 2000.
Liên Dòng MTG, Quy chế Đào tạo Liên Dòng MTG, 2025.
[1] Đỗ Mạnh Hùng, Nét Mới Mẻ Trong Việc Đào Tạo Linh Mục Hôm Nay, 2020.
[2] Liên Dòng MTG, Quy chế Đào tạo Liên Dòng MTG, 2025.
[3] Trung tâm học vấn Đaminh, “Huấn luyện thường xuyên Linh mục và Tu sĩ”, Thời Sự Thần Học, Số 103, Tháng 02/2024.
[4] Những Yếu Tố Cốt Yếu trong Giáo huấn của Hội thánh về Đời tu, 1983.
