Lúc còn là Thanh tuyển, Thỉnh sinh, Tập sinh, con hay nghêu ngao những bài hát đạo, đời. Có những câu ca mang giai điệu của tuổi yêu chớm nở, có bài lại ngất ngây trong tình yêu dâng Chúa, cũng không ít bài vương mùi tan vỡ của tình đời. Thế mà giờ đây, con nhận ra rằng tất cả những bản nhạc ấy, dù đời hay đạo, đều chỉ là những nốt nhạc rời rạc con nhặt được trên đường đi tìm một bản nhạc lớn hơn, bản nhạc mà chính đời con phải viết.
Con còn nhớ một buổi chiều, con xách chiếc va-li mới tuênh bước qua cổng Nhà Dòng, tim còn vương vấn tiếng đàn ghi-ta của một người bạn trai từng hứa hẹn những điều dang dở. Con mang theo cả những bài hát ấy vào trong bốn bức tường tĩnh lặng, như mang theo một cuốn sổ tay chưa viết xong. Có những đêm, con ngồi bên cửa sổ, khẽ hát lại những câu hát cũ, không phải vì còn thương nhớ, mà vì con chưa biết phải làm gì với những giai điệu ấy. Chúng như những đứa trẻ mồ côi trong lòng con, không nơi nương tựa.
Rồi đến những bài thánh ca. Con học thuộc lòng như học một ngôn ngữ mới. “Lạy Thánh Giá của Chúa Kitô, con say sưa suy ngắm miệt mài…”. Con hát mà chưa hiểu hết mình đang hát gì. Chị giáo vẫn thường nói: “Con hát bằng miệng trước, rồi Chúa sẽ dạy con hát bằng lòng sau”. Con không tin lắm, vì con nghĩ lòng mình đã hát rồi, hát từ cái ngày con quyết định bước chân vào đây. Nhưng chị đúng. Có một khoảng cách rất xa giữa việc thuộc lời và việc sống lời ấy.
Những năm tiếp đó, con trải qua một cơn khủng hoảng nhỏ mà không ai biết. Con hoang mang không biết mình chọn đời thánh hiến vì yêu Chúa thật, hay vì con đang chạy trốn một điều gì đó: một cuộc tình, một gia đình, một nỗi sợ… Con đem câu hỏi ấy đến với Thánh Thể mỗi đêm, có khi còn run lên như một đứa trẻ sợ bị la mắng. Và trong thinh lặng, con như nhận được nụ cười của Ngài, thật nhẹ nhàng: “Không sao. Ta không cần con đến với Ta bằng một động lực hoàn hảo. Ta chỉ cần con ở lại đủ lâu để động lực ấy được thanh luyện”.
Con ở lại. Không phải vì con đã hết nghi ngờ, mà vì con học được rằng đức tin không phải là sự vắng bóng của nghi ngờ, nhưng là quyết định trung thành ngay giữa những nghi ngờ ấy.
Đôi ba năm Khấn Tạm trôi qua như những mùa khác trong năm. Có mùa nắng ấm, khi con cảm nhận rõ bàn tay Chúa dẫn dắt trong từng công việc nhỏ của bổn phận; cũng có mùa mưa dầm, khi con tự hỏi liệu mình có đang phí hoài tuổi trẻ trong bốn bức tường tu viện, trong khi bạn bè cùng trang lứa đã yên bề gia thất, có sự nghiệp, có những đứa con bé bỏng để yêu thương. Có những đêm con quỳ trước Nhà Tạm mà nước mắt cứ lặng rơi, không vì một lý do nào thật rõ ràng, chỉ vì lòng con nặng trĩu một câu hỏi: con đang cho đi, hay con đang đánh mất?
Câu hỏi ấy con mang theo suốt, qua những lần vấp ngã trong đời sống cộng đoàn, những lần con giận dỗi một người chị em, những lần con mệt mỏi vì công việc, những lần con tự hỏi liệu mình có còn xứng đáng với chiếc áo dòng đang mặc trên người. Giờ đây, khi ngồi viết lại những dòng này, con mới bắt đầu hiểu bản nhạc nào con viết tặng Chúa.
Đó không phải là bài thánh ca hào hùng con hát trong ngày Khấn Dòng, cũng không phải những giai điệu ngất ngây con từng ngân nga thời Tập sinh. Bản nhạc con viết tặng Chúa chính là cuộc đời con, với tất cả những nốt trầm của thất vọng, những nốt thăng của hân hoan, những khoảng lặng của nghi ngờ và những đoạn điệp khúc lặp đi lặp lại của lòng trung thành mỗi ngày.
Nó không du dương như con từng mơ ước. Có những đoạn lạc nhịp, những chỗ con đàn sai, những lúc con muốn bỏ cây đàn xuống mà bước ra khỏi sân khấu. Nhưng Chúa, Người Nhạc Trưởng kiên nhẫn nhất mà con từng biết, vẫn đứng đó, vẫn mỉm cười, vẫn ra dấu cho con tiếp tục. Không phải vì bản nhạc của con đã hoàn hảo, nhưng vì Người biết bản nhạc ấy đang dần trở nên chân thực hơn, ngày một là con hơn.
Và con hiểu, đời thánh hiến không phải là một bài hát con hát cho xong rồi bước xuống sân khấu. Đó là một bản nhạc con viết bằng cả cuộc đời, từng ngày một, từng hơi thở một, cho đến khi tiếng đàn cuối cùng của con hòa vào bản đại hòa tấu vĩnh cửu nơi Thiên Quốc.
Bản nhạc ấy, con không viết tặng Chúa để Người nghe.
Con viết, vì Người đã hát trước với con, từ khi con còn chưa biết hát.
Huế, những ngày hoài niệm
Bút danh: Cỏ – Học viện MTG Huế
